เครื่องกวนถังสีในโรงงาน ทำไมงานตัวทำละลายต้องใช้ระบบลม ไม่ใช่มอเตอร์ไฟฟ้า

ห้องผสมสี ห้องเก็บทินเนอร์ และจุดที่มีไอระเหยของตัวทำละลาย คือบริเวณที่โรงงานส่วนใหญ่ระวังเรื่องไฟมากที่สุด แต่หลายที่ยังใช้สว่านไฟฟ้าติดใบกวน หรือมอเตอร์ไฟฟ้าธรรมดาคนสีในถัง 200 ลิตรอยู่ทุกวัน บทความนี้อธิบายว่าทำไมงานกวนของเหลวในถังที่มีตัวทำละลายควรเปลี่ยนไปใช้เครื่องกวนระบบลม และมีเกณฑ์อะไรบ้างในการเลือกรุ่นให้พอดีกับงาน

เครื่องกวนผสมระบบลม กันระเบิด หนีบขอบถังเหล็ก 200 ลิตร

ประกายไฟมาจากไหนได้บ้างในงานกวนถัง

คนมักคิดถึงแค่ “ไฟช็อต” แต่ในงานกวนของเหลวที่ระเหยได้ ต้นเหตุของประกายไฟมีมากกว่านั้น

แปรงถ่านในมอเตอร์ไฟฟ้า — มอเตอร์แบบมีแปรงถ่าน (สว่านไฟฟ้า มอเตอร์อเนกประสงค์) เกิดประกายไฟที่หน้าสัมผัสตลอดเวลาที่หมุน มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าถ้าดูผ่านช่องระบายอากาศ
หน้าสัมผัสสวิตช์ — จังหวะเปิด-ปิดสวิตช์เกิดอาร์กเล็ก ๆ ทุกครั้ง
ความร้อนสะสมที่ตัวมอเตอร์ — มอเตอร์ไฟฟ้าที่กวนของหนืดต่อเนื่องจะร้อนขึ้นเรื่อย ๆ ถ้าฝืนจนขดลวดไหม้ ก็เป็นแหล่งจุดติดไฟได้โดยตรง
ไฟฟ้าสถิตจากการไหลของของเหลว — ตัวทำละลายที่ไหลผ่านกันเร็ว ๆ สะสมประจุได้ ถ้าไม่มีการต่อกราวด์ที่ดี

สามข้อแรกหมดไปทันทีเมื่อเปลี่ยนต้นกำลังจากไฟฟ้าเป็นลมอัด เพราะไม่มีไฟฟ้าเข้าตัวเครื่องเลย

เครื่องกวนระบบลมทำงานอย่างไร

เครื่องกวนระบบลม หรือที่หน้างานเรียกกันว่า “เครื่องกวนลม” ใช้มอเตอร์ลม (Air Motor) เป็นต้นกำลัง จ่ายลมอัดจากปั๊มลมเข้าตัวมอเตอร์ ลมจะดันชุดลูกสูบหรือใบพัดภายในให้หมุน แล้วระบายออกทางตัวเก็บเสียง แรงบิดที่ได้ส่งลงแกนกวนสแตนเลสที่มีใบพัดติดอยู่ปลายแกน

ข้อดีที่ตามมาโดยธรรมชาติของระบบนี้มีสามข้อ

ไม่มีประกายไฟ — ไม่มีวงจรไฟฟ้าในตัวเครื่อง จึงไม่มีอาร์กจากแปรงถ่านหรือสวิตช์
ไม่ร้อนสะสม — ลมที่ระบายออกพาความร้อนออกไปด้วย เดินเครื่องต่อเนื่องได้โดยไม่ต้องพักเครื่องให้เย็น
ฝืนแล้วหยุด ไม่ไหม้ — ถ้าเจอของหนืดจนหมุนไม่ไหว มอเตอร์ลมจะช้าลงแล้วหยุดเฉย ๆ พอเปิดวาล์วเพิ่มหรือลดภาระก็กลับมาหมุนต่อ ต่างจากมอเตอร์ไฟฟ้าที่ฝืนแล้วขดลวดไหม้

มอเตอร์ลมกันระเบิด แรงบิดสูง ใช้ลมน้อย ไม่ต้องหยอดน้ำมัน

มอเตอร์ลม 2 ชนิด เลือกให้ตรงกับความหนืด

จุดที่คนซื้อครั้งแรกมักพลาดคือดูแต่ “แรงม้า” อย่างเดียว ทั้งที่ชนิดของมอเตอร์ลมสำคัญไม่แพ้กัน

มอเตอร์แบบลูกสูบ (Piston Air Motor) — รอบต่ำ แรงบิดต่อรอบสูง ในซีรีส์นี้อยู่ที่ 750-1,800 รอบต่อนาที เหมาะกับของหนืด สีข้น กาว เรซิน อีพ็อกซี น้ำมันเครื่อง หรือของที่ตกตะกอนแน่นก้นถัง งานพวกนี้ต้องการ “แรงหมุน” มากกว่า “ความเร็ว”
มอเตอร์แบบใบพัด (Vane Air Motor) — รอบสูงถึง 3,000 รอบต่อนาที เหมาะกับของใสไหลตัวดี ทินเนอร์ ตัวทำละลาย สีน้ำ หมึกพิมพ์ น้ำยาเคมี ที่ต้องการให้เข้ากันเร็วและกระจายผงได้ดี

กฎง่าย ๆ ที่ใช้ได้จริงคือ ยิ่งหนืดยิ่งต้องการแรงบิดและรอบต่ำ ยิ่งใสยิ่งใช้รอบสูงได้ ถ้าใช้เครื่องรอบสูงกับของหนืดมาก จะเห็นแค่ผิวหน้าหมุน ส่วนก้นถังไม่ขยับ และเครื่องจะรอบตกทันทีที่แกนจมลึก

เลือกตามความหนืดของวัสดุ มอเตอร์ใบพัดรอบสูง กับมอเตอร์ลูกสูบรอบต่ำ

เทียบสเปกทั้ง 6 รุ่นในซีรีส์ PAM-200

PAM-200-010 — ลูกสูบ 0.10 แรงม้า (0.07 kW) 1,100 รอบ/นาที แรงบิด 0.63 Nm ใช้ลม 202 ลิตร/นาที
PAM-200-025 — ลูกสูบ 0.25 แรงม้า (ประมาณ 0.18 kW) 1,800 รอบ/นาที
PAM-200-050 — ลูกสูบ 0.50 แรงม้า (0.37 kW) 750 รอบ/นาที แรงบิด 2.94 Nm ใช้ลม 397 ลิตร/นาที
PAM-200-069 — ใบพัด 0.69 แรงม้า (0.51 kW) 3,000 รอบ/นาที แรงบิด 2.2 Nm ใช้ลม 850 ลิตร/นาที
PAM-200-171 — ใบพัด 1.71 แรงม้า (1.27 kW) 3,000 รอบ/นาที แรงบิด 4.1 Nm ใช้ลม 1,700 ลิตร/นาที
PAM-200-400 — ใบพัด 4 แรงม้า (2.98 kW) 3,000 รอบ/นาที แรงบิด 10 Nm ใช้ลม 3,620 ลิตร/นาที

ทุกรุ่นใช้แรงดันลม 0.6 MPa หรือประมาณ 6 บาร์ ปริมาณผสม 200 ลิตร แกนกวนสแตนเลสขนาด 12 มิลลิเมตร ยาว 800 มิลลิเมตร ใบพัด 3 แฉก 2 ชั้น วงนอก 200 มิลลิเมตร ตัวเลขบางช่องของรุ่น 0.25 แรงม้าไม่มีระบุในเอกสารผู้ผลิต จึงเว้นไว้แทนที่จะประมาณเอง

ตารางสเปกเครื่องกวนผสมระบบลมทั้ง 6 รุ่น กำลัง 0.1-4 แรงม้า

ปั๊มลมที่มีอยู่ รองรับรุ่นไหนได้บ้าง

นี่คือข้อที่ทำให้ซื้อผิดรุ่นบ่อยที่สุด เครื่องกวนลมกินลมต่อเนื่องตลอดเวลาที่ทำงาน ไม่เหมือนปืนลมหรือไขควงลมที่ใช้เป็นจังหวะ ตัวเลข “อัตราลมที่ใช้” ในตารางจึงเป็นค่าที่ปั๊มลมต้องจ่ายได้แบบไม่ขาดช่วง

รุ่น 0.10 และ 0.25 แรงม้า ใช้ลม 200 ลิตรต่อนาทีระดับนี้ ปั๊มลมขนาดเล็กในโรงงานทั่วไปรับไหว
รุ่น 0.50 แรงม้า ใช้ลมประมาณ 400 ลิตรต่อนาที ควรมีถังลมสำรองพอสมควร
รุ่น 0.69 แรงม้า ใช้ลม 850 ลิตรต่อนาที เริ่มต้องใช้ปั๊มลมขนาดโรงงาน
รุ่น 1.71 และ 4 แรงม้า ใช้ลม 1,700-3,620 ลิตรต่อนาที ต้องใช้ระบบลมกลางของโรงงาน ปั๊มลมตัวเล็กจะรอบตกทันที

ถ้าลมไม่พอ อาการที่เห็นคือเครื่องหมุนดีตอนเริ่ม แล้วรอบค่อย ๆ ตกลงจนกวนไม่ไหว ทั้งที่วาล์วเปิดสุดแล้ว กรณีนี้ไม่ใช่เครื่องเสีย แต่เป็นเรื่องของระบบลมที่จ่ายไม่ทัน

เช็กลิสต์ก่อนสั่งซื้อ

ของที่จะกวนหนืดแค่ไหน ไหลตัวเหมือนน้ำ หรือข้นเหมือนกาว
ถังที่ใช้เป็นถังเหล็ก ถังสแตนเลส หรือถังพลาสติก และขอบถังแข็งแรงพอให้หนีบไหม
ปั๊มลมที่มีอยู่จ่ายลมได้กี่ลิตรต่อนาทีที่ 6 บาร์ ต่อเนื่อง
มีชุดกรองลมและปรับแรงดัน (FRL) ที่จุดใช้งานหรือยัง
ต้องกวนต่อเนื่องนานแค่ไหนต่อครั้ง ถ้ากวนทั้งวันควรเผื่อกำลังขึ้นหนึ่งรุ่น
ความลึกถังที่ใช้จริง แกนมาตรฐาน 800 มิลลิเมตรพอไหม หรือต้องสั่งทำยาวพิเศษ

ใช้ได้กับถังสแตนเลส ถังเหล็ก และถังพลาสติก 200 ลิตร เปลี่ยนถังได้เร็ว

สิ่งที่ต้องเตรียมนอกจากตัวเครื่อง

ในชุดที่ได้รับประกอบด้วยตัวเครื่องมอเตอร์ลมพร้อมด้ามจับหิ้วและตัวเก็บเสียง วาล์วทองเหลืองปรับรอบ ตัวหนีบขอบถังพร้อมสกรูมือหมุน และแกนกวนสแตนเลสพร้อมใบพัด 3 แฉก 2 ชั้น ส่วนที่ต้องเตรียมเองคือ

ปั๊มลมและระบบท่อลม ที่จ่ายลมได้พอตามรุ่นที่เลือก
ชุดกรองลม + ปรับแรงดัน (FRL) ลมที่มีน้ำหรือฝุ่นทำให้มอเตอร์ลมสึกเร็วกว่าที่ควร
สายลมและข้อต่อ ขนาดพอกับอัตราลม สายเล็กเกินไปทำให้แรงดันตกที่ปลายสาย ถึงปั๊มจะใหญ่พอก็ตาม

สรุป

ถ้างานของคุณเกี่ยวกับสี ทินเนอร์ กาว เรซิน หมึกพิมพ์ หรือเคมีภัณฑ์ที่ระเหยได้ การเปลี่ยนจากมอเตอร์ไฟฟ้ามาเป็นเครื่องกวนระบบลมคือการตัดต้นเหตุของประกายไฟทิ้งไปทั้งชุด และได้ของแถมเป็นเครื่องที่เดินต่อเนื่องได้ไม่ร้อน ฝืนแล้วไม่ไหม้ ที่เหลือคือเลือกชนิดมอเตอร์ให้ตรงกับความหนืด และตรวจว่าปั๊มลมที่มีจ่ายลมได้พอกับรุ่นที่เลือก

สอบถามการเลือกรุ่นตามชนิดของเหลวและขนาดปั๊มลมที่มีอยู่ได้ที่ LINE @PYCM หรือโทร 02-114-7416 ต่อ 2

ใส่ความเห็น ยกเลิกการตอบ

คุณต้องเข้าสู่ระบบ เพื่อจะพิมพ์ความเห็น