คนที่กำลังจะซื้อเครื่องบดผงสมุนไพรเครื่องแรกมักติดอยู่ที่คำถามเดียวกันหมด คือจะเอาแบบโถปิดที่บดทีละรอบแล้วจับเวลาเอา หรือแบบที่มีตะแกรงคัดขนาดซึ่งกำหนดความละเอียดไว้ล่วงหน้าได้ สองแบบนี้ให้ผงคนละคุณภาพ และเหมาะกับปริมาณงานคนละระดับ บทความนี้อธิบายว่าเครื่องบดผงแบบคัดขนาดทำงานอย่างไร ต่างจากเครื่องบดแบบโถปิดตรงไหน อ่านตัวเลขกิโลกรัมต่อชั่วโมงให้ถูกอย่างไร เมชคืออะไร และมีอะไรบ้างที่ต้องเช็กก่อนโอนเงิน

เครื่องบดผงแบบคัดขนาดทำงานอย่างไร
เครื่องบดผงแบบคัดขนาดมีถาดป้อนวัตถุดิบสแตนเลสอยู่ด้านบน วัตถุดิบไหลลงโถบดทรงกลมที่มีจานฟันหมุนอยู่ บนจานมีใบมีดหกหัวยึดไว้ ใบมีดหมุนด้วยความเร็วหลายพันรอบต่อนาที ตัดและกระแทกวัตถุดิบให้แหลกกับฟันของจานและผนังโถ ที่ผนังโถมีตะแกรงสแตนเลสกั้นอยู่หนึ่งชั้น ผงที่เล็กกว่ารูตะแกรงจะลอดออกไปทางช่องผงออกหน้าเครื่อง ส่วนที่ยังหยาบจะวนบดต่อในโถจนกว่าจะเล็กพอลอดได้
นั่นแปลว่าความละเอียดของผงถูกกำหนดตั้งแต่ก่อนกดสวิตช์ ด้วยการเลือกว่าจะใส่ตะแกรงรูเท่าไร ไม่ใช่กำหนดด้วยการยืนจับเวลาแล้วเดาว่าละเอียดพอหรือยัง ผงทุกเม็ดที่ออกมาจากเครื่องผ่านรูขนาดเดียวกันหมด จึงได้ผงขนาดสม่ำเสมอทุกล็อต ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากถ้าคุณต้องบรรจุแคปซูลหรือผสมสูตรที่ต้องการเนื้อผงคงที่


แบบคัดขนาด กับ แบบโถปิด/โยกเหวี่ยง ต่างกันอย่างไร
| เรื่อง | แบบโถปิด / โยกเหวี่ยง | แบบคัดขนาด (มีตะแกรง) |
|---|---|---|
| วิธีทำงาน | ใส่วัตถุดิบ ปิดฝา บด แล้วเทออก ทีละรอบ | เทลงถาดป้อนด้านบน ผงลอดตะแกรงออกทางช่องหน้าเครื่อง |
| หน่วยวัดกำลัง | กรัมต่อรอบ | กิโลกรัมต่อชั่วโมง |
| คุมความละเอียด | ด้วยเวลาที่บด ยิ่งนานยิ่งละเอียด | ด้วยรูตะแกรง เปลี่ยนได้ 60 / 150 / 200 เมช |
| ความสม่ำเสมอ | ขึ้นกับคนคุมเวลา แต่ละรอบอาจต่างกัน | ผงทุกเม็ดผ่านรูเดียวกัน สม่ำเสมอทุกล็อต |
| ความร้อนสะสม | บดนานเกินไปวัตถุดิบร้อน กลิ่นและน้ำมันหอมระเหยหาย | ผงออกทันทีที่ละเอียดพอ ไม่ค้างในโถ |
| น้ำหนักเครื่อง | ประมาณ 5 ถึง 16 กิโลกรัม ยกได้คนเดียว | 35 ถึง 60 กิโลกรัม ต้องมีที่วางประจำ |
| เหมาะกับ | บดวันละไม่กี่ร้อยกรัมถึงสองสามกิโล | บดวันละหลายกิโลถึงหลายสิบกิโล |
สรุปสั้น ๆ ถ้าบดให้ลูกค้าวันละสองสามคน ครั้งละไม่ถึงกิโล เครื่องโถปิดพอและถูกกว่ามาก แต่ถ้าต้องส่งผงเป็นถุงหลายกิโล หรือลูกค้าสั่งผงที่ต้องละเอียดเท่าเดิมทุกครั้ง เครื่องแบบคัดขนาดจะคุ้มกว่าทั้งเรื่องเวลาและเรื่องคุณภาพ

อ่านตัวเลขกิโลกรัมต่อชั่วโมงให้ถูก
เครื่องกลุ่มนี้มีสี่รุ่น แต่ละรุ่นบอกกำลังการผลิตเป็นช่วง เช่น 5 ถึง 15 กิโลกรัมต่อชั่วโมง ตัวเลขนี้มีสองเรื่องที่ต้องเข้าใจก่อนตัดสินใจ
- เป็นค่าที่วัดตอนบดผงหยาบ โรงงานเขียนกำกับไว้เองว่ากำลังผลิตขึ้นกับความละเอียด ยิ่งใช้ตะแกรงถี่เพื่อเอาผงเนียน ผลผลิตต่อชั่วโมงยิ่งลดลง ถ้าคุณจะใช้ตะแกรง 200 เมชเป็นหลัก ให้เผื่อว่าจะได้ต่ำกว่าเลขบนสุดพอสมควร
- ขึ้นกับวัตถุดิบด้วย ของเบาอย่างดอกไม้แห้งกับของแข็งอย่างรากไม้หรือเปลือกไม้ ให้กำลังผลิตต่อชั่วโมงไม่เท่ากันแน่นอน
วิธีเลือกที่ปลอดภัยคือ คิดจากปริมาณที่ต้องบดจริงต่อวัน แล้วเลือกรุ่นที่กำลังผลิตขั้นต่ำของมันครอบคลุมงานคุณได้ในเวลาที่ยอมรับได้ อย่าเลือกจากเลขบนสุดของช่วง


สี่รุ่น ต่างกันตรงไหน
| รุ่น | กำลังไฟ | กำลังผลิต (ผงหยาบ) | วัตถุดิบสูงสุด | รอบมอเตอร์ | ขนาด | น้ำหนัก |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DX-15 | 1,500 วัตต์ | 5 – 15 กก./ชม. | 20 มม. | 6,000 รอบ/นาที | 29 x 50 x 46 ซม. | 35 กก. |
| DX-20 | 2,200 วัตต์ | 10 – 30 กก./ชม. | 30 มม. | 6,000 รอบ/นาที | 36 x 61 x 68 ซม. | 42 กก. |
| DX-35 | 2,200 วัตต์ | 5 – 35 กก./ชม. | 30 มม. | 5,200 รอบ/นาที | 32 x 36 x 68 ซม. | 40 กก. |
| DX-65 | 3,000 วัตต์ | 10 – 65 กก./ชม. | 30 มม. | 6,000 รอบ/นาที | 42 x 40 x 80 ซม. | 60 กก. |
ทุกรุ่นใช้ไฟบ้าน 220V และให้ความละเอียด 60 ถึง 200 เมช เหมือนกัน ข้อแตกต่างจริง ๆ อยู่ที่ปริมาณต่อชั่วโมง ขนาดวัตถุดิบสูงสุดที่ป้อนได้ และขนาดกับน้ำหนักตัวเครื่อง
ข้อสังเกตที่ควรรู้ไว้ก่อน คือทรงเครื่องในกลุ่มนี้มีสองแบบ DX-20 และ DX-65 เป็นทรงตั้ง โถบดกลมอยู่บนตู้ ส่วน DX-15 กับ DX-35 เตี้ยกว่า โถบดอยู่ด้านข้าง ถ้าที่วางของคุณมีข้อจำกัดเรื่องความสูง ให้ยืนยันหน้าตาเครื่องกับผู้ขายก่อนสั่งทุกครั้ง




เมชคืออะไร และควรใช้เท่าไร
เมช คือจำนวนช่องตะแกรงต่อความยาวหนึ่งนิ้ว ตัวเลขยิ่งมากแปลว่าช่องยิ่งถี่ ผงยิ่งละเอียด ไม่ใช่ยิ่งมากยิ่งดีเสมอไป ต้องเลือกให้ตรงกับงานที่จะเอาผงไปใช้
- 60 เมช ผงค่อนข้างหยาบ มือสัมผัสรู้สึกได้ว่าเป็นเม็ดเล็ก ๆ ปั้นเม็ดหรือขึ้นรูปง่าย เหมาะกับยาลูกกลอน เครื่องเทศป่น พริกป่นโรยอาหาร
- 150 เมช ผงละเอียดพอชงดื่ม ละลายในน้ำร้อนได้ดี เหมาะกับสมุนไพรบรรจุแคปซูลและผงชง
- 200 เมช ผงเนียนที่สุดในกลุ่มนี้ เหมาะกับงานผสมสูตรเครื่องสำอาง มาสก์ผง และอาหารเสริมที่ต้องการเนื้อละเอียดมาก
เรื่องที่โรงงานเขียนกำกับไว้และควรถามผู้ขายให้ชัดคือ ถ้าจะเปลี่ยนเป็นตะแกรง 60 หรือ 150 หรือ 200 เมช ต้องใส่แผ่นรองตะแกรงเพิ่มด้วย ไม่ใช่แค่เปลี่ยนตะแกรงเปล่า ๆ ตอนสั่งควรถามให้ชัดว่าเครื่องแถมตะแกรงมากี่แผ่น เมชอะไรบ้าง และมีแผ่นรองมาให้ครบไหม

โครงสร้างและระบบความปลอดภัยที่ควรมี
- ตัวถังสแตนเลส ทนการกัดกร่อน เช็ดล้างง่าย สำคัญมากถ้าบดเครื่องเทศหรือสมุนไพรที่มีฤทธิ์เป็นกรด
- โถบดเปิดด้วยน็อตหางปลาแบบหูผีเสื้อ คลายด้วยมือได้ ไม่ต้องหาประแจ ทำให้เปลี่ยนตะแกรงและล้างโถทำได้เร็ว ซึ่งจำเป็นมากถ้าต้องสลับวัตถุดิบบ่อย
- ระบบตัดโหลด ถ้าป้อนเร็วเกินจนมอเตอร์ทำงานหนัก ปุ่มจะเด้งตัดไฟก่อนมอเตอร์ไหม้ ถือเป็นตัวป้องกันความเสียหายที่แพงที่สุดของเครื่อง
- ช่องระบายความร้อน ที่ตัวถัง ช่วยให้มอเตอร์ไม่สะสมความร้อนเวลาเดินเครื่องยาว
- ขับด้วยสายพาน มีสายพานสำรองแถมมาให้หนึ่งเส้น สายพานเป็นของสิ้นเปลืองที่สึกตามการใช้งาน ควรเช็กสภาพเป็นระยะ



บดอะไรได้บ้าง และอะไรที่บดไม่ได้
บดได้ทุกอย่างที่แห้งสนิทและแข็ง ตัวอย่างที่ใช้กันมาก
- สมุนไพรจีนแห้ง เช่น โสมสามเจ็ด เทียนหมา สือหูจีน มาค่า หวงฉี ชะเอมเทศ อี้หมู่เฉ่า
- สมุนไพรไทยและเครื่องเทศ เช่น ขมิ้นชัน ไพล กระชาย อบเชย พริกแห้ง พริกไทย โป๊ยกั๊ก
- ธัญพืชแห้ง เช่น ข้าวสาร ข้าวกล้อง ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ลูกเดือย ข้าวโพด
- ของแข็งแห้งอื่น ๆ เช่น ไข่มุก ดอกไม้แห้ง กุหลาบแห้ง รากไม้ เปลือกไม้
สิ่งที่โรงงานระบุชัดว่าบดตรง ๆ ไม่ได้ คือสมุนไพรที่มีน้ำมัน เหนียว หรือชื้น เช่น งา ถั่วลิสง พุทราจีน หรือของที่เพิ่งล้างมายังไม่แห้ง ของกลุ่มนี้จะเยิ้มเกาะเป็นก้อน อุดตะแกรงและติดผนังโถ ต้องอบให้แห้งสนิทก่อน หรือผสมกับวัตถุดิบแห้งอื่นเพื่อดูดความชื้น



หกเรื่องที่ต้องเช็กก่อนโอนเงิน
- ปริมาณจริงที่ต้องบดต่อวัน คิดจากงานจริง ไม่ใช่จากเลขสูงสุดของรุ่น แล้วเผื่อไว้ว่าถ้าใช้ตะแกรงถี่ผลผลิตจะลดลง
- ความละเอียดที่ลูกค้าต้องการ ถ้าลูกค้าสั่งผงชงดื่ม ต้องเตรียมตะแกรง 150 เมชขึ้นไป และถามผู้ขายว่าแถมมาให้หรือต้องซื้อเพิ่ม
- ขนาดวัตถุดิบสูงสุด DX-15 รับได้ 20 มม. รุ่นอื่นรับ 30 มม. ถ้าวัตถุดิบของคุณเป็นก้อนใหญ่ต้องทุบก่อน หรือขยับไปรุ่นที่รับได้ใหญ่กว่า
- ที่วางเครื่อง น้ำหนัก 35 ถึง 60 กิโลกรัม ต้องมีโต๊ะหรือแท่นที่รับน้ำหนักได้และมีที่ให้ผงตกลงภาชนะรับหน้าเครื่อง
- ระบบไฟ ทุกรุ่นใช้ไฟบ้าน 220V แต่รุ่น 3,000 วัตต์กินกระแสสูง ควรมีวงจรและเบรกเกอร์ที่รองรับ ไม่ควรต่อพ่วงกับปลั๊กพ่วงราคาถูก
- เงื่อนไขหลังการขาย ตะแกรงสำรอง แผ่นรองตะแกรง สายพานสำรอง การรับประกัน และขนาดลังสำหรับคำนวณค่าขนส่ง ควรขอยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนสั่ง


สรุป
เครื่องบดผงแบบคัดขนาดเหมาะกับคนที่ต้องการผงที่ละเอียดเท่าเดิมทุกครั้งและบดวันละหลายกิโล จุดขายที่แท้จริงไม่ใช่แค่แรงหรือเร็ว แต่คือการที่ความละเอียดถูกล็อกไว้ด้วยตะแกรง ทำให้ผงที่ส่งลูกค้าคงคุณภาพเท่ากันทุกล็อต ก่อนสั่งให้เลือกรุ่นจากปริมาณจริงต่อวัน เตรียมตะแกรงให้ตรงกับงาน และอย่าลืมว่าวัตถุดิบต้องแห้งสนิทเสมอ
ดูสเปกครบทุกรุ่นและสอบถามได้ที่ หน้าสินค้าเครื่องบดผงแบบคัดขนาด

