ตู้อบลมร้อน เลือกแบบถาดหมุนหรือแบบรถเข็น คู่มือก่อนสั่งสำหรับร้านสมุนไพร ผลไม้อบแห้ง และโรงงานแปรรูป

คนที่กำลังจะซื้อตู้อบลมร้อนเครื่องแรกมักติดอยู่ที่คำถามเดียวกัน คือควรเอาตู้เล็กที่เสียบปลั๊กไฟบ้านใช้ได้เลย หรือควรกระโดดไปตู้ใหญ่แบบรถเข็นที่ต้องมีไฟสามเฟส สองแบบนี้ไม่ได้ต่างกันแค่ขนาด แต่ต่างกันที่วิธีทำให้ทุกถาดแห้งเท่ากัน ต่างกันที่ค่าไฟต่อรอบ และต่างกันที่หน้างานต้องเตรียมอะไรบ้าง บทความนี้อธิบายให้ครบตั้งแต่หลักการทำงาน วิธีอ่านตัวเลขความจุที่โรงงานแจ้ง ไปจนถึงหกเรื่องที่ต้องเช็กก่อนโอนเงิน

ตู้อบลมร้อนทำงานอย่างไร

ตู้อบลมร้อนคือกล่องปิดที่มีฮีตเตอร์ไฟฟ้าอยู่ภายใน ทำความร้อนแล้วให้ลมร้อนพัดผ่านวัตถุดิบเพื่อพาความชื้นออกไป ความชื้นที่ระเหยจะกลายเป็นไอน้ำและถูกปล่อยออกทางช่องระบายอากาศด้านบน หัวใจของงานอบแห้งจึงมีสามเรื่องเท่านั้น คืออุณหภูมิที่คงที่ ลมที่วิ่งผ่านของได้ทั่วถึง และทางออกให้ไอน้ำ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่งของจะแห้งช้าหรือแห้งไม่เท่ากัน

ต่างจากการตากแดดตรงที่ตู้อบคุมอุณหภูมิและเวลาได้แน่นอน ไม่ต้องลุ้นฟ้าฝน ไม่มีฝุ่นและแมลง และที่สำคัญสำหรับคนขายของคือได้สีและกลิ่นที่สม่ำเสมอทุกล็อต ล็อตที่หนึ่งกับล็อตที่ห้าสิบหน้าตาเหมือนกัน ลูกค้าประจำจึงไม่รู้สึกว่าของเปลี่ยน

สองแบบที่ต้องเลือก ถาดหมุน กับ ลมร้อนหมุนเวียนแบบรถเข็น

ตู้อบที่เราขายแบ่งเป็นสองตระกูล ใช้หลักการเดียวกันแต่แก้ปัญหา “ถาดบนแห้งก่อนถาดล่าง” คนละวิธี

เรื่อง	แบบถาดหมุน (DXK)	แบบลมร้อนหมุนเวียน (DXHX)
วิธีทำให้แห้งเท่ากัน	ถาดกลมทั้งชุดหมุนรอบตัวขณะอบ ทุกถาดผ่านจุดร้อนเท่ากัน	พัดลมเป่าลมร้อนหมุนเวียนทั่วตู้ ผลต่างบน-ล่าง ±2°C ตามที่โรงงานระบุ
ความจุ	6 / 8 / 10 / 12 ชั้น	24 / 48 / 96 / 144 / 192 ถาด อบได้ 60 ถึง 480 กก. ต่อรอบ
ไฟที่ใช้	ไฟบ้าน 220 โวลต์ เสียบปลั๊กใช้ได้	ไฟ 380 โวลต์ 3 เฟส ต้องเดินไฟโรงงาน
กำลังไฟ	1,200 ถึง 5,000 วัตต์	9 ถึง 60 กิโลวัตต์ (หรือใช้ไอน้ำแทนได้)
การใส่ของ	เปิดประตูแล้วเลื่อนถาดเข้าทีละชั้น	จัดของบนรถเข็นนอกตู้ แล้วเข็นเข้าทั้งคันผ่านทางลาด
น้ำหนักเครื่อง	30 ถึง 62 กิโลกรัม มีล้อ เข็นย้ายจุดได้	350 กิโลกรัม ถึง 2.8 ตัน ต้องมีที่ตั้งถาวร
เหมาะกับ	ร้านสมุนไพร ร้านชา ร้านผลไม้อบแห้ง แล็บ และงานอบชิ้นงานอิเล็กทรอนิกส์	โรงงานแปรรูปอาหาร โรงอบสมุนไพร และผู้รับจ้างอบเป็นตัน

ทำไม “ถาดหมุน” ถึงเป็นจุดขายจริง ไม่ใช่ลูกเล่น

ในตู้อบทั่วไปที่ถาดอยู่นิ่ง ลมร้อนจะลอยขึ้นข้างบนเสมอ ถาดบนสุดจึงแห้งเร็วกว่าถาดล่างเสมอ คนใช้ต้องคอยเปิดประตูสลับถาดบนลงล่างกลางคัน ซึ่งมีผลเสียสองต่อ ต่อแรกคือความร้อนหลุดออกทุกครั้งที่เปิด ทำให้เวลาอบยาวขึ้นและค่าไฟเพิ่ม ต่อที่สองคือต้องมีคนคอยเฝ้าเวลา

ตู้แบบถาดหมุนแก้ปัญหานี้ด้วยการหมุนถาดทั้งชุดตลอดเวลาที่อบ ทุกถาดจึงวนผ่านจุดร้อนเท่า ๆ กัน ของแห้งพร้อมกันทั้งตู้โดยไม่ต้องเปิดประตูเลย ตั้งอุณหภูมิกับเวลาไว้แล้วเดินไปทำอย่างอื่นได้ สำหรับร้านที่มีคนสองสามคน จุดนี้คือแรงงานที่ประหยัดได้จริงทุกวัน

อ่านตัวเลขความจุให้ถูก

ตัวเลขที่โรงงานให้มามีสองแบบ ต้องแปลให้ถูกก่อนตัดสินใจ

• รุ่นถาดหมุนบอกเป็นจำนวนชั้น เช่น 6 ชั้น 8 ชั้น พร้อมขนาดถาด เช่น 30×6 เซนติเมตร หรือ 50×5 เซนติเมตร ตัวเลขนี้บอกพื้นที่วางของ ไม่ได้บอกน้ำหนัก เพราะของแต่ละอย่างกินพื้นที่ไม่เท่ากัน สมุนไพรหั่นฝอยกองได้ ส่วนกล้วยสไลซ์ต้องเรียงชั้นเดียวห้ามซ้อน
• รุ่นลมร้อนหมุนเวียนบอกเป็นกิโลกรัมต่อรอบ เช่น 60 กิโลกรัมสำหรับ 24 ถาด ไปจนถึง 480 กิโลกรัมสำหรับ 192 ถาด ตัวเลขนี้เป็นค่าที่โรงงานแจ้ง ของจริงขึ้นกับชนิดวัตถุดิบและความชื้นเริ่มต้น ของที่ฉ่ำน้ำอย่างผลไม้สดจะได้น้ำหนักต่อรอบน้อยกว่าของที่หมาดแล้ว

สิ่งที่คนซื้อครั้งแรกมักลืมคือ น้ำหนักหายไป 60 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์หลังอบ ถ้าอยากได้ของแห้ง 10 กิโลกรัมต่อรอบ ต้องคิดของสดประมาณ 40 ถึง 60 กิโลกรัม แล้วค่อยเลือกขนาดตู้จากตัวเลขของสด ไม่ใช่ของแห้ง

รุ่นถาดหมุน เลือกจากจำนวนชั้นและกำลังไฟ

• DXK-6C 6 ชั้น ฮีตเตอร์ 1,200 วัตต์ ถาด 30×6 เซนติเมตร ตู้ 41 x 40 x 89 เซนติเมตร หนัก 30 กิโลกรัม เหมาะกับร้านเล็กและงานทดลองสูตร
• DXK-8C 8 ชั้น ฮีตเตอร์ 2,600 วัตต์ ถาด 40×6 เซนติเมตร ตู้ 52 x 52 x 105 เซนติเมตร หนัก 42 กิโลกรัม เป็นรุ่นที่ร้านสมุนไพรและร้านชานิยมที่สุด
• DXK-10C 10 ชั้น ฮีตเตอร์ 4,000 วัตต์ ถาด 50×5 เซนติเมตร ตู้ 60 x 60 x 110 เซนติเมตร หนัก 60 กิโลกรัม
• DXK-12C 12 ชั้น ฮีตเตอร์ 5,000 วัตต์ ถาด 50×5 เซนติเมตร ตู้ 62 x 62 x 120 เซนติเมตร หนัก 62 กิโลกรัม เหมาะกับร้านที่อบทุกวันวันละหลายรอบ

ทุกรุ่นใช้ไฟบ้าน 220 โวลต์ ควบคุมอุณหภูมิได้ไม่เกิน 150 องศาเซลเซียส ตัวถังสแตนเลส ประตูกระจกมองเห็นภายใน และมีล้อสี่ล้อเข็นย้ายจุดได้ ข้อควรระวังคือรุ่น 4,000 กับ 5,000 วัตต์กินไฟใกล้เคียงเครื่องปรับอากาศขนาดใหญ่ ควรเดินสายไฟเฉพาะและใช้เบรกเกอร์แยก อย่าเสียบรวมกับปลั๊กพ่วง

รุ่นลมร้อนหมุนเวียน เลือกจากปริมาณต่อรอบ

• DXHX-24C 24 ถาด 1 รถเข็น 9 กิโลวัตต์ อบได้ 60 กิโลกรัมต่อรอบ ขนาด 1.4 x 1.2 x 2 เมตร หนัก 350 กิโลกรัม
• DXHX-48C 48 ถาด 2 รถเข็น 15 กิโลวัตต์ อบได้ 120 กิโลกรัมต่อรอบ ขนาด 2.3 x 1.2 x 2 เมตร หนัก 700 กิโลกรัม
• DXHX-96C 96 ถาด 4 รถเข็น 30 กิโลวัตต์ อบได้ 240 กิโลกรัมต่อรอบ ขนาด 2.3 x 2.2 x 2 เมตร หนัก 1.1 ตัน
• DXHX-144C 144 ถาด 6 รถเข็น 45 กิโลวัตต์ อบได้ 360 กิโลกรัมต่อรอบ ขนาด 3.2 x 2.2 x 2 เมตร หนัก 2.1 ตัน
• DXHX-192C 192 ถาด 8 รถเข็น 60 กิโลวัตต์ อบได้ 480 กิโลกรัมต่อรอบ ขนาด 4.3 x 2.2 x 2 เมตร หนัก 2.8 ตัน

ข้อดีที่คนทำโรงงานชอบคือถาดวางบนรถเข็น จัดของได้นอกตู้ในขณะที่รอบก่อนยังอบอยู่ พออบเสร็จก็เข็นคันเก่าออกแล้วเข็นคันใหม่เข้าไปทันที เวลาที่ตู้ว่างเปล่าจึงสั้นมาก เท่ากับได้จำนวนรอบต่อวันมากขึ้นโดยไม่ต้องซื้อตู้เพิ่ม

รุ่นใหญ่เลือกได้ทั้งไฟฟ้าและไอน้ำ

ตารางสเปกของโรงงานสำหรับรุ่น DXHX ระบุทั้งกำลังไฟฟ้าเป็นกิโลวัตต์และอัตราไอน้ำที่ใช้เป็นกิโลกรัมต่อชั่วโมงในตัวเดียวกัน ความหมายคือตู้รุ่นเดียวกันสั่งได้สองแบบ แบบฮีตเตอร์ไฟฟ้าและแบบต่อไอน้ำจากบอยเลอร์

• แบบไฟฟ้า ติดตั้งง่ายกว่า ไม่ต้องมีบอยเลอร์ แต่ค่าไฟต่อรอบสูงกว่าเมื่อใช้กำลังสูง ๆ
• แบบไอน้ำ เหมาะกับโรงงานที่มีบอยเลอร์อยู่แล้ว ต้นทุนพลังงานต่อรอบถูกกว่า แต่ต้องเดินท่อไอน้ำและมีระบบคอนเดนเสท

เวลาสอบถามราคาต้องระบุให้ชัดว่าต้องการแบบไหน เพราะโครงสร้างภายในไม่เหมือนกันและเปลี่ยนทีหลังไม่ได้

อบอะไรได้บ้าง

• สมุนไพรจีนและสมุนไพรไทย เช่น โสม เห็ดหลินจือ ขมิ้น ไพล กระชาย ใบเตย ตะไคร้
• ใบชาและดอกไม้อบแห้ง เช่น ชาเขียว ชาสมุนไพร ดอกเก๊กฮวย ดอกอัญชัน
• ผักและผลไม้อบแห้ง เช่น กีวี มะม่วง กล้วย สับปะรด เห็ดหอม พริก หอม กระเทียม
• ธัญพืชและถั่วที่ต้องไล่ความชื้นก่อนเก็บหรือก่อนนำไปบดเป็นผง
• อาหารทะเลอบแห้ง เช่น กุ้งแห้ง ปลาแห้ง หมึกแห้ง
• งานอุตสาหกรรม เช่น อบไล่ความชื้นผงเคมี อบชิ้นงานพลาสติกก่อนฉีด และอบเร่งอายุชิ้นงานอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ตู้กลุ่มนี้มีช่องระบายอากาศแบบปรับได้ที่ด้านบน

หกเรื่องที่ต้องเช็กก่อนสั่ง

1. ไฟหน้างาน รุ่นถาดหมุนใช้ไฟบ้าน 220 โวลต์ แต่รุ่น 4,000 ถึง 5,000 วัตต์ควรมีเบรกเกอร์แยก ส่วนรุ่นลมร้อนหมุนเวียนต้องมีไฟ 380 โวลต์สามเฟส ถ้าหน้างานไม่มีต้องบวกค่าเดินไฟเข้าไปในงบด้วย
2. ทางเข้าและพื้น ตู้ใหญ่หนัก 350 กิโลกรัมถึง 2.8 ตัน ต้องวัดความกว้างประตู ความสูงเพดาน และดูว่าพื้นรับน้ำหนักไหว รวมถึงมีรถยกหรือไม่ตอนของถึงหน้าโรงงาน
3. ที่ระบายไอ ห้องที่ตั้งตู้ควรระบายอากาศได้ ไอน้ำที่ออกจากตู้ถ้าวนอยู่ในห้องปิดจะทำให้ทั้งห้องชื้นและของแห้งช้าลง
4. ปริมาณงานจริงต่อวัน คำนวณจากของสด ไม่ใช่ของแห้ง แล้วเผื่อกำลังไว้ประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ถ้าคิดว่ายอดจะโตใน 1 ถึง 2 ปี เพราะการเพิ่มตู้ทีหลังกินพื้นที่และค่าไฟมากกว่าซื้อตู้ใหญ่ตั้งแต่แรก
5. อุณหภูมิที่งานของคุณต้องใช้ ตู้กลุ่มนี้ทำได้ไม่เกิน 150 องศาเซลเซียส ซึ่งพอสำหรับงานอบแห้งเกือบทุกชนิด แต่ไม่ใช่เตาอบขนมและไม่ใช่เตาอบชุบความร้อนโลหะ
6. เรื่องที่ต้องถามผู้ขายก่อนโอน ขนาดลัง เงื่อนไขการรับประกัน ถาดสำรองที่แถมมา และสำหรับรุ่น DXK-6C ต้องยืนยันกำลังไฟให้ชัด เพราะการ์ดสเปกของโรงงานระบุ 1,200 วัตต์ แต่รายการของผู้ขายระบุ 1.5 กิโลวัตต์

สรุป

ถ้าอบวันละไม่กี่สิบกิโลกรัมและอยากเริ่มเร็วโดยไม่ต้องแตะระบบไฟ ให้เริ่มที่รุ่นถาดหมุน 8 ถึง 12 ชั้น เสียบไฟบ้านได้เลยและได้ข้อดีเรื่องไม่ต้องสลับถาด แต่ถ้าอบเป็นร้อยกิโลกรัมต่อรอบและมีไฟสามเฟสอยู่แล้ว รุ่นลมร้อนหมุนเวียนแบบรถเข็นจะคุ้มกว่ามากเพราะเปลี่ยนรอบได้เร็วและอุณหภูมิทั้งตู้นิ่งกว่า

ดูสเปกครบทุกรุ่นและรูปจริงได้ที่หน้าสินค้า ตู้อบลมร้อน แบบถาดหมุนและแบบลมร้อนหมุนเวียน หรือสอบถามรุ่นที่เหมาะกับงานของคุณได้ที่ LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2