ร้านอาหาร ร้านขายน้ำมันหมู ฟาร์มผึ้ง หรือผู้ที่ทำน้ำผลไม้และไวน์ผลไม้เอง มักเริ่มจากการบีบด้วยมือหรือใช้ผ้าขาวบางห่อแล้วบิด ซึ่งได้น้ำมันหรือน้ำคั้นออกมาไม่หมด เหนื่อย และเปื้อนไปทั่ว ทางออกที่ใช้กันมานานในครัวและโรงงานเล็กคือ เครื่องกดแบบแม่แรง (jack press) ที่ใช้แรงแม่แรงดันแผ่นกดลงในถังตะแกรงสแตนเลส บทความนี้เขียนจากมุมของผู้จำหน่ายเครื่องจักรอาหาร โดยใช้ เครื่องกดน้ำมันหมู / คั้นน้ำผลไม้ แบบแม่แรง รุ่น JJX-01 เป็นตัวอย่างประกอบ เพื่อช่วยเลือกขนาดและแบบให้ตรงกับงานของคุณ

เครื่องกดแบบแม่แรงทำงานอย่างไร
หลักการเรียบง่ายมาก ใส่วัตถุดิบลงในถังตะแกรงสแตนเลส 304 ที่มีรูเล็ก ๆ รอบตัว วางแผ่นกดสแตนเลสทับด้านบน หมุนพวงมาลัยให้ก้านกดแตะแผ่นกด แล้วโยกด้ามแม่แรงที่ฐานเครื่อง แม่แรงจะดันถังขึ้นชนแผ่นกดด้วยแรง 5–32 ตัน ของเหลวถูกบีบผ่านรูตะแกรงลงถาดรองหรือถังนอก แล้วไหลออกทางช่องด้านข้าง เสร็จแล้วคลายสกรูปลดแรงดัน ถังลดลง ถอดคานบนออก ยกถังตะแกรงออกเทกากได้ทันที ทั้งหมดไม่ใช้ไฟฟ้า ไม่ใช้ความร้อน จึงได้น้ำมันหมูที่ใส และน้ำผลไม้ที่รสชาติไม่เปลี่ยน

1. เลือกขนาดถังตะแกรงจากปริมาณต่อครั้ง
ขนาดถังบอกเป็นลิตร แต่ในการใช้งานจริงควรใส่วัตถุดิบเพียง 60–70% ของถังเพื่อให้กดได้สะดวก ตารางด้านล่างช่วยประมาณการเบื้องต้น
| ขนาดถัง | ถังตะแกรง Ø × สูง | กากหมูต่อครั้ง (ประมาณ) | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| 9 ลิตร | 22 × 22 ซม. | 3–5 กก. | ครัวเรือน ร้านอาหารเล็ก ทดลองผลิต |
| 14 ลิตร | 26 × 26 ซม. | 6–8 กก. | ร้านอาหาร ร้านน้ำมันพริก ครัวโรงแรม |
| 22 ลิตร | 30 × 30 ซม. | 10–13 กก. | ร้านค้าผลิตขายประจำ ฟาร์มผึ้ง |
| 40 ลิตร | 41 × 30 ซม. | 20–25 กก. | โรงงานเล็ก ผลิตปริมาณมาก |
| 98 ลิตร | 50 × 50 ซม. | 50–60 กก. | โรงงานอาหาร โรงงานน้ำมันหมู ตั้งประจำที่ |
ถ้ายังลังเลระหว่างสองขนาด แนะนำเลือกขนาดใหญ่กว่า เพราะกดทีละน้อยในถังใหญ่ง่ายกว่ากดหลายรอบในถังเล็ก และเครื่องรุ่นนี้เข็นย้ายได้ด้วยล้อพร้อมเบรก
2. แม่แรงไฮดรอลิก หรือ แม่แรงสกรู

แม่แรงไฮดรอลิก (โครงสีแดง) เป็นแม่แรงกระปุกมาตรฐานอุตสาหกรรม โยกด้ามเบาแรงแต่ได้แรงกดสูงถึง 20 ตัน เหมาะกับงานที่กดบ่อยและวัตถุดิบเหนียวอย่างกากหมู ข้อควรรู้คือมีน้ำมันไฮดรอลิกในแม่แรง ต้องดูแลซีลและโยกแม่แรงบ้างเมื่อไม่ได้ใช้นาน แต่แม่แรงอยู่ใต้ถัง น้ำมันจึงไม่สัมผัสอาหาร
แม่แรงสกรู (โครงสีน้ำเงิน) หมุนด้ามด้วยมือ ไม่มีน้ำมันไฮดรอลิก ดูแลง่าย ไม่มีปัญหารั่วซึม เหมาะกับผู้ที่ใช้งานไม่บ่อยหรือเครื่องขนาดใหญ่ 98 ลิตรที่ตั้งประจำที่ ข้อแลกคือต้องหมุนหลายรอบและใช้แรงมากกว่าการโยกเล็กน้อย
3. แบบอ่าง/ถาดรอง หรือ แบบถังนอก

นี่คือจุดที่หลายคนมองข้าม ทั้งสองแบบใช้ถังตะแกรงและแม่แรงเหมือนกัน ต่างกันที่ภาชนะรับของเหลว
- แบบอ่าง/ถาดรอง ถังตะแกรงวางบนถาดสแตนเลสมีช่องน้ำออก ของเหลวไหลออกทันที ถอดล้างง่าย โครงสร้างเรียบง่าย เหมาะกับงานที่มีภาชนะรองอยู่แล้ว เช่น กดน้ำมันหมูลงหม้อ
- แบบถังนอก ถังตะแกรงซ้อนในถังสแตนเลสทึบสูง มีหูหิ้วและก๊อกบอลวาล์ว ของเหลวไม่กระเด็น เก็บไว้ในถังก่อนแล้วค่อยเปิดก๊อกใส่ขวด เหมาะกับน้ำผลไม้ น้ำผึ้ง และงานที่ต้องการความสะอาด
ในรุ่น JJX-01 แต่ละขนาดจึงมี 2 รหัสสินค้าให้เลือกตามแบบถัง
4. รายละเอียดที่ควรเช็กก่อนซื้อ

- คานบนถอดได้หรือไม่ รุ่นที่ถอดคานบนได้ ใส่และนำวัตถุดิบออกสะดวก ไม่ต้องรองไม้และไม่ต้องถอดแม่แรงทุกครั้ง
- ตำแหน่งแม่แรง รุ่นใหม่วางแม่แรงใต้ถัง ดันถังขึ้นชนแผ่นกด รุ่นเก่าบางแบบต้องวางแม่แรงในถังอาหาร ซึ่งกระทบความสะอาด
- ก้านกดปรับระดับได้ หมุนพวงมาลัยเลื่อนก้านกดตามความสูงของวัตถุดิบ ไม่ต้องหาไม้มาหนุน
- วัสดุถังตะแกรงและแผ่นกด ควรเป็นสแตนเลส 304 ทั้งชุด รูตะแกรงประมาณ 2 มม. เสริมสันกันบุบ ขอบพับเรียบไม่บาดมือ
- ล้อพร้อมเบรก เครื่องหนัก 26–130 กก. ล้อหมุน 360° ทำให้คนเดียวเข็นย้ายได้ และเบรกกันเครื่องเลื่อนขณะโยกแม่แรง

5. เช็กลิสต์ก่อนสั่งซื้อ
- วัตถุดิบหลักที่จะกดคืออะไร และปริมาณต่อวันเท่าไร → กำหนดขนาดถัง
- กดบ่อยแค่ไหน → บ่อยเลือกไฮดรอลิก ไม่บ่อยหรือเครื่องใหญ่เลือกสกรู
- ต้องการเก็บของเหลวไว้ในถังหรือไหลออกทันที → เลือกแบบถังนอกหรือแบบอ่าง
- พื้นที่ตั้งเครื่องและทางเข็น เครื่อง 98 ลิตรสูง 1.4 เมตร หนัก 130 กก.
- สอบถามคู่มือภาษาไทยและอะไหล่ เช่น ถังตะแกรง แผ่นกด แม่แรงสำรอง

สรุป
เครื่องกดแบบแม่แรงเป็นเครื่องมือง่าย ๆ ที่ช่วยให้ได้น้ำมันหมู น้ำมันพริก น้ำผลไม้ และน้ำผึ้งออกมาหมดจดโดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้า เลือกให้ถูกขนาด ถูกชนิดแม่แรง และถูกแบบถังตั้งแต่แรก จะใช้งานได้คุ้มไปอีกหลายปี ดูรายละเอียดรุ่น JJX-01 ทั้ง 15 รหัสได้ที่ 42okok.com หรือสอบถามฝ่ายขาย LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2

