เลือกเบอร์ถ้วยวัดความหนืด ZAHN Cup ให้ตรงกับของเหลว เบอร์ 1–5 ใช้กับสี หมึกพิมพ์ แลคเกอร์ เรซิน แบบไหน

คนที่เพิ่งเริ่มใช้ถ้วยวัดความหนืดแบบจุ่มมักสะดุดที่คำถามเดียวกัน คือควรซื้อเบอร์ไหน เพราะถ้วย ZAHN Cup ทั้ง 5 เบอร์หน้าตาเหมือนกันแทบทุกจุด เป็นถ้วยสแตนเลสความจุ 44 มล. ด้ามลวดยาวมีห่วงคล้องนิ้วเหมือนกัน สิ่งเดียวที่ต่างคือขนาดรูเจาะเล็ก ๆ ตรงกลางก้นถ้วย ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าถ้วยใบนั้นวัดของเหลวข้นหรือใสได้แค่ไหน
บทความนี้เป็นคู่มือเลือกเบอร์ของ ถ้วยวัดความหนืด ZAHN Cup (รหัส 35753–35759 และรหัสรวม 12286) ตามวิธีทดสอบ ASTM D4212 เราจะเริ่มจากหลักการเลือกเบอร์ด้วยเวลาไหล แล้วไล่ดูทีละเบอร์ว่าเหมาะกับของเหลวแบบไหน ปิดท้ายด้วยการตัดสินใจว่าควรซื้อแยกเบอร์ ซื้อชุดครบ หรือซื้อนาฬิกาจับเวลาคู่กัน
หลักเลือกเบอร์: ให้ไหลหมดใน 20–80 วินาที
ถ้วยทุกเบอร์ทำงานแบบเดียวกัน จุ่มถ้วยลงในของเหลวให้มิด ยกขึ้นตรง ๆ แล้วจับเวลาตั้งแต่ขอบบนถ้วยพ้นผิวของเหลวจนสายของเหลวที่ไหลออกจากรูก้นถ้วยขาดเป็นช่วงแรก เวลาที่ได้จะอ่านได้ดีที่สุดเมื่ออยู่ในช่วง 20–80 วินาที ถ้าเร็วเกินไป ความคลาดของการกดนาฬิกาจะมีผลมาก ถ้าช้าเกินไป สายของเหลวจะไม่ต่อเนื่องและอ่านจุดหยุดได้ยาก
- ไหลหมดเร็วกว่า 20 วินาที — ของเหลวใสเกินไปสำหรับเบอร์นั้น เปลี่ยนไปใช้เบอร์ที่เล็กลง (รูเล็กลง)
- ไหลหมดใน 20–80 วินาที — ใช้เบอร์นั้นได้ จดเวลาแล้วแปลงเป็นค่าความหนืด
- ไหลช้ากว่า 80 วินาที — ของเหลวข้นเกินไป เปลี่ยนไปใช้เบอร์ที่ใหญ่ขึ้น (รูใหญ่ขึ้น)

ตารางเทียบ 5 เบอร์
เบอร์ (รหัสสินค้า) | รูเจาะ · ช่วงวัด | เหมาะกับ |
|---|---|---|
ZAHN-1 (35753) | Ø2.0 มม. · 5–60 cSt | ของเหลวใสมาก เช่น ทินเนอร์ผสมสี หมึกพิมพ์เจือจาง |
ZAHN-2 (35754) | Ø2.74 มม. · 20–250 cSt | ของเหลวค่อนข้างใส เช่น น้ำมันใส สีผสมเจือจาง แลคเกอร์/วานิช |
ZAHN-3 (35755) | Ø3.76 มม. · 100–800 cSt | ความหนืดปานกลาง เช่น สีผสม แลคเกอร์/วานิช หมึกกราเวียร์/เฟล็กโซ |
ZAHN-4 (35756) | Ø4.26 มม. · 200–1200 cSt | ของเหลวค่อนข้างข้น เช่น สีพ่น สีรองพื้น |
ZAHN-5 (35757) | Ø5.28 มม. · 400–1800 cSt | ของเหลวข้นมาก เช่น สีเข้มข้น เรซิน กาว |

ช่วงวัดของแต่ละเบอร์ซ้อนกันบางส่วน เช่น ของเหลวราว 200–250 cSt วัดได้ทั้งเบอร์ 2 และเบอร์ 3 ในกรณีแบบนี้ให้เลือกเบอร์ที่ได้เวลาไหลอยู่กลางช่วง 20–80 วินาที แล้วใช้เบอร์เดิมทุกครั้งเมื่อเทียบค่าระหว่างล็อต
เบอร์ 1: ของเหลวใสมาก
ZAHN-1 (35753) รูเจาะเล็กที่สุด Ø2.0 มม. วัดได้ 5–60 cSt เหมาะกับของเหลวใสมาก เช่น ทินเนอร์ผสมสี หมึกพิมพ์เจือจาง เบอร์นี้มีช่วงเวลาไหลที่เหมาะ 35–80 วินาที แคบกว่าเบอร์อื่นเล็กน้อย ใช้กับงานที่ต้องคุมสัดส่วนทินเนอร์ละเอียด เช่น หมึกที่เจือจางแล้วก่อนเข้าเครื่อง

เบอร์ 2: ของเหลวค่อนข้างใส
ZAHN-2 (35754) รูเจาะ Ø2.74 มม. วัดได้ 20–250 cSt เหมาะกับของเหลวค่อนข้างใส เช่น น้ำมันใส สีผสมเจือจาง แลคเกอร์/วานิช เป็นเบอร์ที่ใช้เช็กแลคเกอร์หรือวานิชหลังผสมทินเนอร์ได้ดี เพราะช่วงวัดกว้างพอสำหรับทั้งตอนเจือจางมากและเจือจางน้อย

เบอร์ 3: ความหนืดปานกลาง เบอร์ที่ใช้บ่อยที่สุด
ZAHN-3 (35755) รูเจาะ Ø3.76 มม. วัดได้ 100–800 cSt เหมาะกับความหนืดปานกลาง เช่น สีผสม แลคเกอร์/วานิช หมึกกราเวียร์/เฟล็กโซ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าของเหลวในโรงงานข้นแค่ไหน เบอร์ 3 เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี วัดครั้งแรกแล้วดูเวลา ถ้าเร็วกว่า 20 วินาทีค่อยลงไปเบอร์ 2 ถ้าช้ากว่า 80 วินาทีค่อยขึ้นไปเบอร์ 4

เบอร์ 4: ของเหลวค่อนข้างข้น
ZAHN-4 (35756) รูเจาะ Ø4.26 มม. วัดได้ 200–1200 cSt เหมาะกับของเหลวค่อนข้างข้น เช่น สีพ่น สีรองพื้น ใช้คุมสีพ่นก่อนเติมเข้าปืนพ่น หรือเช็กสีรองพื้นที่ยังไม่ได้ผสมทินเนอร์มาก

เบอร์ 5: ของเหลวข้นมาก
ZAHN-5 (35757) รูเจาะใหญ่ที่สุด Ø5.28 มม. วัดได้ 400–1800 cSt เหมาะกับของเหลวข้นมาก เช่น สีเข้มข้น เรซิน กาว ถ้าของเหลวข้นจนเบอร์ 5 ยังไหลช้ากว่า 80 วินาที แปลว่าเกินช่วงของถ้วยแบบจุ่ม ควรใช้เครื่องวัดความหนืดแบบหมุนแทน

เลือกตามงาน (คำแนะนำทั่วไป)
- โรงงานสีและสีพ่นอุตสาหกรรม — เช็คความหนืดสีหลังผสมทินเนอร์ก่อนเข้าปืนพ่น
- โรงพิมพ์กราเวียร์ / เฟล็กโซ — คุมความหนืดหมึกในถาดระหว่างพิมพ์ ให้สีสม่ำเสมอทั้งม้วน
- โรงพิมพ์ออฟเซ็ต เลตเตอร์เพรส สกรีน — เทียบความหนืดหมึก/วานิชแต่ละล็อต
- ไลน์พ่นเคลือบ แลคเกอร์ วานิช งานไม้และโลหะ — undefined
- แล็บควบคุมคุณภาพ (QC) และงานพัฒนาสูตรสี หมึก กาว เรซิน — undefined
งานพิมพ์และงานพ่นส่วนใหญ่ใช้เบอร์ 2–4 เป็นหลัก ส่วนเบอร์ 1 และเบอร์ 5 เป็นเบอร์สำหรับของเหลวที่ใสหรือข้นสุดขั้ว ถ้าโรงงานมีของเหลวหลายแบบในไลน์เดียวกัน ชุดครบ 5 เบอร์จะคุ้มกว่าการซื้อทีละใบ
ซื้อแยกเบอร์ ซื้อชุด หรือซื้อนาฬิกาด้วย
- ซื้อแยกเบอร์ — ของเหลวที่วัดอยู่ช่วงเดียว เช่น โรงพิมพ์ที่ใช้หมึกชนิดเดียว ซื้อเบอร์นั้นเบอร์เดียวได้
- ZAHN-SET5 (35758) ชุดครบ 5 เบอร์ — เบอร์ 1–5 อย่างละ 1 ใบ ครอบคลุม 5–1800 cSt เหมาะกับแล็บ QC งานพัฒนาสูตร หรือโรงงานที่มีของเหลวหลายชนิด
- ZAHN-SW (35759) นาฬิกาจับเวลาแบบดิจิทัล — ใช้กดเริ่มและหยุดด้วยมือเดียวขณะอีกมือถือถ้วย รุ่นและสเปกละเอียดสอบถามฝ่ายขาย


ทุกเบอร์มีอะไรเหมือนกัน
- รู้ค่าความหนืดหน้างาน — จุ่ม-ยก-จับเวลา ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ไม่ต้องตั้งเครื่อง ใช้ข้างถังสีหรือถาดหมึกได้ทันที
- 5 เบอร์ ครอบคลุม 5–1800 cSt — ตั้งแต่ทินเนอร์ใส ๆ ไปจนถึงสีข้น เรซิน เลือกเบอร์ที่ไหลหมดใน 20–80 วินาที
- แปลงเป็นตัวเลขได้ — มีค่า K และ c ของแต่ละเบอร์ คำนวณ V = K × (t − c) เป็น cSt ได้ทันที เทียบค่ากันได้ทุกล็อต
- สแตนเลสทั้งใบ — ล้างด้วยตัวทำละลายได้ ไม่เป็นสนิม ด้ามลวดยาวมีห่วงคล้องนิ้ว ยกถ้วยได้ตรงและนิ่ง
- เหมาะงานควบคุมคุณภาพ — โรงงานสี ไลน์พ่นเคลือบ โรงพิมพ์กราเวียร์ เฟล็กโซ ออฟเซ็ต สกรีน ใช้เช็คความหนืดก่อนพ่นหรือพิมพ์
- ซื้อแยกเบอร์ได้ — ใช้ช่วงไหนบ่อยซื้อเบอร์นั้น หรือเลือกชุดครบ 5 เบอร์ และนาฬิกาจับเวลาคู่กัน

สเปกที่ควรรู้
หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
แบบสินค้า | ถ้วยวัดความหนืดแบบจุ่ม (dip cup) ZAHN Cup — จุ่มลงในของเหลว ยกขึ้นตรง ๆ แล้วจับเวลาจนสายของเหลวขาด |
วัสดุ / ความจุ | สแตนเลสทั้งใบ (ถ้วย + ด้ามลวดยาวมีห่วงคล้องนิ้ว) · ความจุถ้วย 44 มล. |
วิธีทดสอบ | ASTM D4212 สำหรับของเหลวแบบนิวตันหรือใกล้นิวตัน |
เบอร์ 1 (ZAHN-1) | รูเจาะ Ø2.0 มม. · วัดได้ 5–60 cSt · K 1.1 / c 29 |
เบอร์ 2 (ZAHN-2) | รูเจาะ Ø2.74 มม. · วัดได้ 20–250 cSt · K 3.5 / c 14 |
เบอร์ 3 (ZAHN-3) | รูเจาะ Ø3.76 มม. · วัดได้ 100–800 cSt · K 11.7 / c 7.5 |
เบอร์ 4 (ZAHN-4) | รูเจาะ Ø4.26 มม. · วัดได้ 200–1200 cSt · K 14.8 / c 5 |
เบอร์ 5 (ZAHN-5) | รูเจาะ Ø5.28 มม. · วัดได้ 400–1800 cSt · K 23 / c 0 |
การคำนวณ | ความหนืดจลน์ V (cSt) = K × (t − c) · t = เวลาไหลเป็นวินาที · เวลาที่เหมาะ 20–80 วินาที |
อุณหภูมิทดสอบ | 23 ± 0.5 °C (หรืออุณหภูมิที่ตกลงกัน) · ค่าตัวคูณ 0.95–1.05 ที่ 25 ± 0.2 °C |
ตัวเลือก | แยกเบอร์ ZAHN-1 ถึง ZAHN-5 · ชุดครบ 5 เบอร์ ZAHN-SET5 · นาฬิกาจับเวลา ZAHN-SW |
การสั่งซื้อ | สั่งซื้อขั้นต่ำ 1 ชิ้น (เลือกเบอร์เดียวได้) |
ข้อมูลที่ควรถามฝ่ายขายก่อนสั่ง
- รุ่นและสเปกละเอียดของนาฬิกาจับเวลา (สอบถามฝ่ายขาย)
- ระยะเวลารอสินค้า (สอบถามฝ่ายขาย)
- ชนิดของเหลวและช่วงความหนืดที่ใช้อยู่ เพื่อให้ฝ่ายขายช่วยแนะนำเบอร์
คู่มือ คลิป และหน้าสินค้า
สั่งซื้อขั้นต่ำ 1 ชิ้น (เลือกเบอร์เดียวได้) · เลือกเบอร์ ชุด หรือนาฬิกาจับเวลาได้ในหน้าสินค้าเดียว
- หน้าสินค้า เลือกได้ครบ 7 ตัวเลือก (เบอร์ 1–5 / ชุด 5 เบอร์ / นาฬิกาจับเวลา) ในหน้าเดียว: ถ้วยวัดความหนืดแบบจุ่ม ZAHN Cup บน 42okok.com
- คู่มือภาษาไทย (ตารางเบอร์ วิธีวัด สูตรคำนวณ ความผิดพลาดที่พบบ่อย การดูแล และแบบฟอร์มบันทึกผล): เปิดคู่มือถ้วยวัดความหนืด ZAHN Cup
คลิปแนะนำสินค้า (ภาพในคลิปเป็นภาพสินค้าจริง ร่วมกับภาพจำลองประกอบ · เสียงบรรยายและบางช็อตสร้างด้วย AI)
สอบถามราคา / เลือกเบอร์ / สั่งซื้อ LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2