คู่มือเลือกรองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตสำหรับคลีนรูมและโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ ดูค่าอะไร เลือกไซส์อย่างไร และเช็กลิสต์ก่อนสั่ง

ถ้าโรงงานของคุณกำลังจะสั่งรองเท้าให้พนักงานในห้องคลีนรูมหรือไลน์ประกอบอิเล็กทรอนิกส์ คำถามที่มักตามมาคือ รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตต่างจากรองเท้าผ้าใบธรรมดาตรงไหน ต้องดูค่าอะไร เลือกไซส์ให้คนทั้งแผนกอย่างไรไม่ให้ต้องเปลี่ยนคืน และดูแลอย่างไรให้ยังใช้งานได้จริง บทความนี้เขียนจากมุมของผู้จำหน่ายอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้าสถิตที่ตอบคำถามเหล่านี้ทุกสัปดาห์ โดยใช้ รองเท้าผ้าใบป้องกันไฟฟ้าสถิต รุ่น BRT-04 เป็นตัวอย่างประกอบ

รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตทำงานอย่างไร

ร่างกายคนสะสมประจุไฟฟ้าสถิตได้ตลอดเวลาจากการเดิน การเสียดสีของเสื้อผ้า และการลุกนั่ง ประจุนี้อาจสูงถึงหลายพันโวลต์โดยที่เราไม่รู้สึกอะไรเลย แต่ถ้ามันถ่ายลงชิ้นงานอิเล็กทรอนิกส์ เช่น แผงวงจร ชิป หรือจอ LED ชิ้นงานอาจเสียหายทันทีหรือเสียหายแฝงที่ตรวจไม่พบจนสินค้าถึงมือลูกค้า

รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตแก้ปัญหานี้ด้วยการเป็น ทางเดินของประจุ จากตัวคน ผ่านซับในและแผ่นรองพื้นที่ทอเส้นใยนำไฟฟ้า ลงสู่พื้นห้องที่ต่อสายดิน ประจุจึงถูกระบายออกอย่างต่อเนื่องแทนที่จะสะสมจนกระโดดลงชิ้นงาน จุดสำคัญคือค่าความต้านทานต้องอยู่ในช่วงที่พอดี ไม่สูงจนระบายไม่ทัน และไม่ต่ำจนเป็นตัวนำไฟฟ้าโดยตรง รุ่น BRT-04 ระบุค่าความต้านทานไฟฟ้าสถิตไว้ที่ 10⁶ ถึง 10⁹ โอห์ม ซึ่งเป็นช่วง static dissipative ที่ใช้กันทั่วไปในงานอิเล็กทรอนิกส์

สิ่งที่ต้องดูก่อนเลือกซื้อ

• แผ่นรองพื้นและซับในต้องนำไฟฟ้า — ดูที่ลายเส้นสีเข้มในผ้าซับใน นั่นคือเส้นใยนำไฟฟ้าที่ทอสลับกับโพลีเอสเตอร์ ถ้าซับในเป็นผ้าธรรมดาทั้งผืน รองเท้านั้นไม่ใช่รองเท้า ESD แม้จะขายในชื่อรองเท้าคลีนรูม
• พื้นรองเท้าต้องระบายประจุได้ — พื้น PVC สูตรป้องกันไฟฟ้าสถิตของ BRT-04 มีลายกันลื่น นุ่ม และพับงอได้ 90 องศาโดยไม่เสียรูป ถ้าต้องการพื้นเบากว่ามีพื้น PU และ SPU แบบสั่งผลิต
• ไม่มีเชือก — เชือกรองเท้าเก็บฝุ่นและหลุดระหว่างทำงาน หัวรองเท้าทรง U ที่สวมได้ทันทีเหมาะกับพนักงานที่ต้องเปลี่ยนรองเท้าที่จุดเปลี่ยนก่อนเข้าคลีนรูมวันละหลายครั้ง
• หน้าผ้าระบายอากาศและซักได้ — พนักงานใส่ทั้งกะ ผ้าใบระบายอากาศช่วยลดกลิ่นอับ และการซักได้ทำให้รองเท้าสะอาดพอสำหรับพื้นที่ควบคุมฝุ่น
• มีไซส์ครบและสั่งคละได้ — BRT-04 มีไซส์ 35 ถึง 46 สองสี ขาวและน้ำเงินเข้ม สั่งขั้นต่ำ 1 โหลโดยคละไซส์และสีในโหลเดียวกันได้ จึงจัดให้ตรงเท้าแต่ละคนโดยไม่ต้องเผื่อ

เลือกไซส์ให้ทั้งแผนกโดยไม่ต้องเปลี่ยนคืน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือรวบรวมไซส์จากที่พนักงาน “เคยใส่” ซึ่งแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน วิธีที่แม่นกว่าคือวัดความยาวเท้าจริงแล้วเทียบตาราง

1. ให้พนักงานยืนบนกระดาษ ใช้ปากกาจุดปลายนิ้วเท้าที่ยาวที่สุดและส้นเท้า
2. วัดระยะระหว่างสองจุดเป็นมิลลิเมตร วัดทั้งสองข้าง ใช้ค่าข้างที่ใหญ่กว่า
3. เทียบตาราง ไซส์ 35 = 225 มม. เพิ่มขึ้นไซส์ละ 5 มม. จนถึงไซส์ 46 = 280 มม.
4. หลังเท้าสูง เท้าอ้วน หรือฝ่าเท้ากว้าง เลือกใหญ่ขึ้น 1 ไซส์ หลังเท้าแบนหรือเท้าเรียว เลือกเล็กลง 1 ไซส์ได้

ใช้ให้ครบระบบ รองเท้าอย่างเดียวไม่พอ

รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตจะทำงานได้ก็ต่อเมื่อ พื้นห้องนำไฟฟ้าและต่อสายดิน ถ้าพื้นเป็นกระเบื้องเคลือบ พรม หรือไม้ ประจุจะไม่มีที่ไป ถุงเท้าก็สำคัญ ถุงเท้าหนาหรือใยสังเคราะห์ที่เป็นฉนวนจะกั้นระหว่างเท้ากับแผ่นรองพื้น และขณะนั่งทำงานที่โต๊ะ เท้าอาจไม่แตะพื้นตลอดเวลา จึงยังต้องใช้สายรัดข้อมือร่วมด้วย โรงงานส่วนใหญ่จึงกำหนดชุดครบ ได้แก่ เสื้อกาวน์หรือชุดหมี ESD หมวก รองเท้า และสายรัดข้อมือ

เช็กลิสต์ก่อนสั่งซื้อ

• พื้นห้องเป็นพื้น ESD และต่อสายดินแล้วหรือยัง
• วัดความยาวเท้าพนักงานทุกคนแล้ว รวมจำนวนต่อไซส์ต่อสี
• ต้องการพื้น PVC มาตรฐานที่พร้อมส่ง หรือพื้น PU / SPU แบบสั่งผลิต
• มีเครื่องทดสอบรองเท้าสำหรับตรวจก่อนเข้ากะหรือไม่
• วางแผนซื้อ 2 คู่ต่อคนเพื่อสลับใส่ให้แห้งสนิท
• จำนวนรวมเป็นโหล (ขั้นต่ำ 12 คู่ คละไซส์และสีได้)

ดูสเปกครบ ตารางไซส์ และตัวเลือกทั้ง 24 รายการของรองเท้าผ้าใบป้องกันไฟฟ้าสถิต BRT-04 ได้ที่ หน้าสินค้าบน 42okok.com หรือสอบถามฝ่ายขายทาง LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2