เครื่องปิดฝาขวดแบบมือโยกเป็นเครื่องที่ร้านเครื่องสำอาง ผู้ผลิตน้ำดื่ม และร้านยาซื้อกันเยอะ เพราะราคาไม่สูงและตั้งโต๊ะได้ แต่ก็เป็นเครื่องที่ซื้อผิดกันบ่อยที่สุดเช่นกัน สาเหตุหลักคือคนเลือกจาก “รุ่นไหนแรงสุด” แทนที่จะเลือกจาก “ฝาที่ต้องปิดหน้าตาเป็นอย่างไร” บทความนี้ไล่ตั้งแต่การดูฝา การเลือกกำลังไฟ การเลือกชุดหัวจับ ไปจนถึงห้าเรื่องที่ต้องเช็กก่อนกดสั่ง
เครื่องปิดฝาขวดแบบมือโยกคืออะไร
เครื่องปิดฝาขวดมีอยู่สามกลุ่มใหญ่ กลุ่มแรกคือแบบมือถือ เป็นด้ามไฟฟ้าที่ถือกดลงบนฝาเอง ราคาถูกแต่ต้องใช้แรงคนกดและมือต้องนิ่ง กลุ่มที่สองคือแบบมือโยกตั้งโต๊ะ ซึ่งเอามอเตอร์ตัวเดียวกันมายึดบนเสา แล้วใช้คันโยกกดหัวจับลงบนฝาแทนมือ ฝาจึงถูกกดตรงและแรงเท่ากันทุกขวด กลุ่มสุดท้ายคือแบบอัตโนมัติที่ต่อกับสายพาน ราคาสูงหลายเท่าและต้องมีพื้นที่ติดตั้ง
สำหรับร้านที่บรรจุวันละไม่กี่ร้อยถึงไม่กี่พันขวด แบบมือโยกตั้งโต๊ะเป็นจุดที่คุ้มที่สุด ทำได้ราว 20 ถึง 40 ขวดต่อนาที ใช้ไฟบ้าน 220V ไม่ต้องใช้ลมอัด ตัวเครื่องหนักราว 3 กิโลกว่า วางบนโต๊ะไหนก็ได้
ขั้นแรก ดูฝาก่อน ไม่ใช่ดูเครื่อง
เครื่องนี้ใช้ได้กับฝาแบบเกลียวเท่านั้น หลักการคือหัวจับที่มียางอยู่ด้านในครอบฝาแล้วหมุน ถ้าฝาไม่มีเกลียวก็หมุนไปก็ไม่แน่น ก่อนเลือกเครื่องให้หยิบฝาที่ใช้จริงมาดูสี่อย่าง
- ชนิดฝา ฝาเกลียวพลาสติกหรือโลหะใช้ได้ ฝาแบบกดลง ฝาจีบขวดเบียร์ และฝาอะลูมิเนียมแบบรีด (ROPP) ที่ต้องรีดเกลียวขึ้นมาบนคอขวด ใช้เครื่องนี้ไม่ได้
- เส้นผ่านศูนย์กลางฝา วัดด้านนอกของฝาเป็นมิลลิเมตร ตัวเลขนี้จะบอกว่าต้องใช้ยางจับฝาขนาดไหน
- มีวงแหวนกันเปิดหรือไม่ ฝาขวดน้ำดื่มและเครื่องดื่มส่วนใหญ่มีวงแหวนเล็ก ๆ ใต้ฝาที่จะขาดเมื่อเปิดครั้งแรก ฝาแบบนี้ต้องใช้ยางจับที่จับเฉพาะตัวฝา ปล่อยให้วงแหวนนั่งลงบนคอขวดได้พอดี
- ความสูงฝาและสิ่งที่อยู่บนฝา ฝาทรงสูง ฝาที่มีหัวปั๊ม หัวสเปรย์ หรือหัวหยด ต้องดูว่ายางจะจับตรงส่วนไหน ถ้าจับไม่ถูกส่วนหัวปั๊มจะโดนกดจนเสีย
เลือกกำลังไฟจากแรงบิด
ตัวเครื่อง ฐาน เสา และคันโยกของทั้งสามรุ่นเหมือนกันหมด ที่ต่างคือมอเตอร์ ซึ่งบอกด้วยตัวเลขสองตัวคือแรงบิดกับรอบหมุน แรงบิดสูงปิดฝาใหญ่และฝาแข็งได้แน่นกว่า รอบหมุนต่ำจับฝาได้นิ่งกว่าและไม่กระชากฝาเล็ก
- 80W แรงบิด 0.5 ถึง 16 kgf·cm รอบหมุนเปล่า 900 รอบต่อนาที เหมาะกับฝาเล็กและฝาเบา เช่น ขวดเซรั่มหัวหยด ขวดน้ำหอม ขวดยาทาเล็บ ขวดยาขนาดเล็ก ที่ปิดแรงเกินแล้วฝาแตกหรือเกลียวปีน
- 100W แรงบิด 3 ถึง 40 kgf·cm รอบหมุนเปล่า 1,300 รอบต่อนาที รุ่นกลางที่ใช้ได้กว้างที่สุด ขวดน้ำดื่ม ขวดยา ขวดครีม ขวดสเปรย์ทั่วไป ถ้าไม่แน่ใจให้เริ่มจากรุ่นนี้
- 160W แรงบิด 10 ถึง 50 kgf·cm รอบหมุนเปล่า 150 ถึง 450 รอบต่อนาที รอบต่ำแรงสูง สำหรับฝาใหญ่ 38 ถึง 50 มิลลิเมตร ฝาหนา และฝา HDPE ที่ต้องการแรงปิดสูงจนแน่นสนิท
ข้อสังเกตหนึ่งคือการ์ดสเปกของโรงงานรุ่น 80W ระบุขนาดฝา 10 ถึง 30 มิลลิเมตร แม้ชุดหัวจับจะมียางถึง 50 มิลลิเมตร ความหมายคือรุ่นเล็กครอบฝาใหญ่ได้ แต่แรงอาจไม่พอให้แน่นสนิท ฝาใหญ่ควรขยับไป 100W หรือ 160W
เลือกชุดหัวจับให้ตรงกับฝา
หัวจับเป็นกระบอกโลหะสีทองที่ขันเข้ากับแกนมอเตอร์ ด้านในใส่ยางจับฝา ยางนี่แหละที่สัมผัสฝาจริง ๆ ถ้ายางใหญ่กว่าฝา ฝาจะลื่นหมุนไม่ไป ถ้ายางเล็กกว่าฝา ฝาจะเข้าไม่ได้ จึงมีชุดให้เลือกสามแบบ และทุกกำลังไฟจับคู่กับทุกชุดได้
- ชุด A ฝา 10 ถึง 50 มิลลิเมตร หัวโลหะ 2 ชิ้นกับยาง 4 ขนาด คือ 10-20, 20-30, 30-40 และ 40-50 มิลลิเมตร ใช้กับฝาเกลียวธรรมดาที่ไม่มีวงแหวนกันเปิด ครอบคลุมขวดเครื่องสำอางและขวดยาส่วนใหญ่ เป็นชุดที่ควรมีติดร้านถ้าขวดเปลี่ยนบ่อย
- ชุด B ฝา 28 ถึง 38 มิลลิเมตร หัวโลหะ 2 ชิ้นกับยาง 28-32 และ 38 มิลลิเมตร ออกแบบมาสำหรับฝาขวดน้ำดื่มและขวดเครื่องดื่มที่มีวงแหวนกันเปิดโดยเฉพาะ
- ชุด C สั่งทำพิเศษ สำหรับฝาที่สองชุดแรกจับไม่ได้ เช่น ฝาทรงสูงมาก ฝาเหลี่ยม หรือฝาเล็กกว่า 10 มิลลิเมตร วิธีสั่งคือวัดความสูงกับเส้นผ่านศูนย์กลางของฝาแล้วส่งให้ผู้ขาย จะได้หัวจับที่ทำมาพอดีกับฝานั้น
ห้าเรื่องต้องเช็กก่อนกดสั่ง
- ไฟ เครื่องใช้ไฟบ้าน 220V ผ่านอะแดปเตอร์ ไม่ต้องใช้ลมอัด แต่ต้องมีปลั๊กใกล้โต๊ะบรรจุ
- ที่ตั้ง เครื่องสูง 650 มิลลิเมตร ฐาน 160 คูณ 215 มิลลิเมตร บวกระยะโยกคันโยกด้านบนอีกหน่อย โต๊ะที่มีชั้นวางของอยู่เหนือหัวจะโยกไม่สะดวก
- ความสูงขวด หัวขับเลื่อนขึ้นลงบนเสาได้ แต่มีระยะจำกัด ขวดสูงมากอย่างขวดลิตรควรถามระยะสูงสุดกับผู้ขายก่อน
- จำนวนขวดต่อวัน ตัวเลข 20 ถึง 40 ขวดต่อนาทีเป็นตัวเลขเมื่อคล่องแล้ว เผื่อเวลาหยิบขวด วางฝา และเช็กงาน จริงจะได้ราวครึ่งหนึ่งของตัวเลขนั้นในชั่วโมงแรก ๆ ถ้าต้องบรรจุวันละหลายพันขวดต่อเนื่อง ควรมองเครื่องอัตโนมัติ
- อะไหล่ยาง ยางจับฝาเป็นชิ้นสึกหรอ ถามไว้ก่อนว่าซื้อยางเพิ่มได้ไหมและใช้เวลากี่วัน รวมทั้งเงื่อนไขการรับประกันมอเตอร์
คำถามที่เจอบ่อย
ปิดฝาที่มีหัวปั๊มหรือหัวสเปรย์ได้ไหม ได้ ถ้ายางจับที่ปลอกฝาส่วนที่เป็นเกลียวและหัวปั๊มลอดขึ้นไปในรูตรงกลางหัวจับได้ ต้องเลือกยางให้พอดีกับปลอกฝาและระวังอย่าให้หัวจับกดลงบนหัวปั๊ม
ฝาแน่นเกินไปจะทำอย่างไร เครื่องหยุดหมุนเองเมื่อถึงแรงบิดของมอเตอร์ ถ้าแน่นเกินสำหรับฝาเล็กแปลว่าเลือกกำลังไฟสูงเกินไป ให้ใช้รุ่น 80W กับฝาเล็กและฝาเปราะ
ต้องซื้อครบทั้งสามชุดหัวจับไหม ไม่จำเป็น เลือกชุดที่ตรงกับฝาที่ใช้วันนี้ก่อน ชุดอื่นซื้อเพิ่มทีหลังได้เมื่อเปลี่ยนขวด
ใช้กับฝาโลหะได้ไหม ฝาอะลูมิเนียมหรือเหล็กแบบเกลียวใช้ได้ แต่ฝาอะลูมิเนียมแบบรีด (ROPP) ที่มาแบบไม่มีเกลียวแล้วรีดขึ้นบนคอขวด ต้องใช้เครื่องคนละชนิด
ดูรายละเอียดทั้งเก้ารุ่นย่อย ตารางแรงบิด และชุดหัวจับแต่ละแบบได้ที่ หน้าสินค้าเครื่องปิดฝาขวดแบบมือโยก หรือส่งรูปฝากับขวดที่ใช้มาให้ช่วยเลือกรุ่นได้ที่ LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2
