เครื่องปั่นบดผัก-ผลไม้เชิงพาณิชย์เป็นของที่ซื้อผิดรุ่นแล้วเจ็บตัว เพราะราคาไม่ถูก ตัวหนัก และคืนยาก คนส่วนใหญ่ติดอยู่ที่คำถามเดียวคือควรเอากี่ลิตร บทความนี้อธิบายว่าเครื่องแบบนี้ทำงานอย่างไร ต่างจากเครื่องปั่นในครัวและเครื่องบดเนื้ออย่างไร ตัวเลขความจุถังอ่านอย่างไรให้ถูก ไฟ 220 โวลต์กับ 380 โวลต์ 3 เฟสต่างกันตรงไหน และมีอะไรต้องเช็กบ้างก่อนโอนเงิน

เครื่องปั่นบดผัก-ผลไม้เชิงพาณิชย์ทำงานอย่างไร
หัวใจของเครื่องคือถังสแตนเลสทรงกระบอกที่มีใบมีดสแตนเลส 6 แฉกอยู่ก้นถัง ใบมีดหมุนด้วยมอเตอร์ความเร็ว 2,800 รอบต่อนาที เมื่อใส่วัตถุดิบลงไป ใบมีดจะเหวี่ยงวัตถุดิบขึ้นไปชนผนังถังแล้วตกกลับลงมาโดนใบมีดซ้ำ วนแบบนี้เร็ว ๆ ไม่กี่สิบวินาที ชิ้นใหญ่ก็แตกเป็นเนื้อละเอียด
โครงสร้างที่เหลือคือสิ่งที่ทำให้ใช้งานจริงได้ทั้งวัน ฝาสแตนเลสล็อกด้วยคันโยกกันเนื้อกระเด็น กล่องควบคุมด้านข้างมีสวิตช์เปิดปิด ปุ่มหยุดฉุกเฉิน และตัวตั้งเวลา โครงขาตั้งสแตนเลสยกถังให้สูงพอวางถังรองใต้ปากถัง และมีคันโยกเอียงถังสำหรับเทของออก ที่ฐานมีล้อสำหรับเข็นย้ายจุดใช้งาน


ต่างจากเครื่องปั่นในครัวและเครื่องอื่นอย่างไร
| เรื่อง | เครื่องปั่นตั้งโต๊ะ | เครื่องบดเนื้อ (เกลียวอัด) | เครื่องปั่นบดเชิงพาณิชย์ |
|---|---|---|---|
| ปริมาณต่อรอบ | 1 ถึง 3 ลิตร | ป้อนต่อเนื่อง แต่ทีละชิ้นเล็ก | 12 ถึง 70 กิโลกรัมต่อรอบ แล้วแต่รุ่น |
| ผลลัพธ์ | เนื้อละเอียด แต่ต้องแบ่งปั่นหลายโถ | เนื้อบดเป็นเส้น ไม่เนียนเป็นครีม | เนื้อละเอียดหรือน้ำข้น ได้ทั้งถังในรอบเดียว |
| วัตถุดิบแข็ง | แครอทหรือมันฝรั่งดิบเป็นภาระของมอเตอร์ | ต้องหั่นเป็นชิ้นเล็กก่อนเสมอ | รับชิ้นใหญ่ได้ มอเตอร์ 1.5 ถึง 4 กิโลวัตต์ |
| การเทออก | ยกโถเท | ออกทางปากเครื่องเอง | เอียงถังเทลงถังรองได้เลย |
| เหมาะกับ | ร้านเล็ก ทำทีละจาน | ทำลูกชิ้น ไส้กรอก เนื้อบด | ครัวกลาง โรงงานอาหาร แปรรูปผลไม้ |
ข้อที่ต้องเข้าใจให้ตรงกันตั้งแต่แรกคือ เครื่องนี้เป็นเครื่องปั่นให้ละเอียด ไม่ใช่เครื่องคั้นแยกกาก สิ่งที่ได้คือเนื้อข้นที่มีทั้งกากทั้งน้ำรวมกัน ถ้าต้องการน้ำผลไม้ใส ต้องเอาไปกรองผ้าขาวบางหรือเข้าเครื่องแยกกากต่ออีกขั้น

ห้ารุ่นต่างกันอย่างไร
| รุ่น | ความจุถัง | มอเตอร์ | ไฟ | ขนาดเครื่อง | น้ำหนักสุทธิ |
|---|---|---|---|---|---|
| B18 | 18 ลิตร | 1.5 กิโลวัตต์ | 220 โวลต์ | 45 x 35 x 74.5 ซม. | 27.5 กก. |
| B45 | 45 ลิตร | 3 กิโลวัตต์ | 220 โวลต์ | 49.5 x 53 x 110 ซม. | 41 กก. |
| B60 | 60 ลิตร | 3 กิโลวัตต์ | 220 โวลต์ | 53.5 x 53 x 110 ซม. | 42 กก. |
| B80 | 80 ลิตร | 4 กิโลวัตต์ | 380 โวลต์ 3 เฟส | 61.5 x 57 x 118 ซม. | 50 กก. |
| B100 | 100 ลิตร | 4 กิโลวัตต์ | 380 โวลต์ 3 เฟส | 75.8 x 57 x 118 ซม. | 59 กก. |
ทุกรุ่นใบมีดหมุน 2,800 รอบต่อนาทีเท่ากัน ถังปั่นเป็นสแตนเลส 304 และโครงขาตั้งเป็นสแตนเลส 201 เหมือนกันหมด สิ่งที่ต่างมีสามอย่างคือขนาดถัง กำลังมอเตอร์ และระบบไฟ



ความจุถังกี่ลิตรถึงจะพอ
ตัวเลขความจุที่โรงงานระบุคือความจุถังเปล่า ไม่ใช่ปริมาณวัตถุดิบที่ใส่ได้จริง เครื่องปั่นทุกชนิดต้องมีที่ว่างให้วัตถุดิบวนขึ้นลง ถ้าอัดจนเต็มปาก ใบมีดจะหมุนอยู่กับที่ในเนื้อที่ไม่ไหล มอเตอร์ร้อน และเนื้อด้านบนไม่ถูกปั่น
วิธีคิดที่ปลอดภัยคือใส่ประมาณสองในสามของความจุถัง
- B18 ใส่ได้ราว 12 ลิตรต่อรอบ เหมาะกับร้านอาหาร ร้านน้ำผลไม้ ครัวโรงเรียนขนาดเล็ก
- B45 ใส่ได้ราว 30 ลิตรต่อรอบ เหมาะกับครัวกลาง โรงแรม โรงงานเล็ก
- B60 ใส่ได้ราว 40 ลิตรต่อรอบ เหมาะกับโรงงานแปรรูปที่ทำวันละหลายรอบ
- B80 ใส่ได้ราว 53 ลิตรต่อรอบ เหมาะกับสายการผลิตที่มีคนป้อนประจำ
- B100 ใส่ได้ราว 66 ลิตรต่อรอบ สำหรับงานผลิตจริงจังวันละหลายร้อยกิโล
ให้เอาปริมาณที่ต้องปั่นต่อวันหารด้วยปริมาณต่อรอบ จะได้จำนวนรอบ แล้วคูณเวลาต่อรอบราวสองถึงห้านาที บวกเวลาเทออกและล้าง ถ้าจำนวนชั่วโมงที่ได้ยังอยู่ในกะงานปกติ รุ่นนั้นพอ ถ้าเกิน ให้ขยับขึ้นอีกรุ่นแทนการซื้อสองเครื่อง
ไฟ 220 โวลต์ กับ 380 โวลต์ 3 เฟส ต่างกันตรงไหน
เรื่องนี้สำคัญกว่าที่หลายคนคิด เพราะเป็นสาเหตุที่ทำให้เครื่องมาถึงแล้วใช้ไม่ได้
- B18 B45 B60 ใช้ไฟบ้าน 220 โวลต์ เสียบเต้ารับปกติได้ แต่ควรเดินสายวงจรแยกจากเบรกเกอร์ เพราะมอเตอร์ 3 กิโลวัตต์กินกระแสสูงตอนสตาร์ต
- B80 และ B100 ใช้ไฟ 380 โวลต์ 3 เฟส ต้องมีระบบไฟ 3 เฟสที่หน้างานอยู่แล้ว ถ้าอาคารมีแต่ไฟบ้าน ต้องยื่นขอไฟ 3 เฟสกับการไฟฟ้าซึ่งใช้เวลาและมีค่าใช้จ่าย
ก่อนสั่งรุ่น B80 หรือ B100 ให้เดินไปดูตู้ไฟหน้างานก่อน ถ้าไม่แน่ใจให้ถ่ายรูปตู้เมนแล้วส่งให้ช่างไฟดู การเปลี่ยนมอเตอร์เป็น 220 โวลต์ทีหลังไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ง่าย ๆ กับเครื่องขนาดนี้ และถ้าหน้างานยังไม่มีไฟ 3 เฟส ทางที่ปลอดภัยกว่าคือหยุดที่ B60 แล้วเพิ่มรอบการปั่นแทน


ปั่นอะไรได้บ้าง และอะไรที่ไม่ควรทำ
งานที่เครื่องแบบนี้ทำได้ดี
- ผักและผลไม้เนื้อแน่น เช่น แครอท มันฝรั่ง ฟักทอง มะเขือเทศ สับปะรด แอปเปิล
- พริกแกงและเครื่องแกง ปั่นพริก ตะไคร้ ข่า หอม กระเทียมรวมกันเป็นเนื้อเดียว
- เนื้อสัตว์และปลาสำหรับทำลูกชิ้น ไส้กรอก ไส้เกี๊ยว หรือไส้ขนม
- ผลไม้สำหรับทำแยมหรือซอส ปั่นเป็นเนื้อข้นก่อนนำไปเคี่ยว
- ถั่วและเมล็ดพืชแห้ง ปั่นเป็นผงหยาบหรือครีมถั่ว
งานที่ต้องระวัง
- ของแช่แข็งเป็นก้อนใหญ่ โรงงานโชว์ในรูปว่าปั่นปลาและเนื้อแช่แข็งได้ แต่ยังไม่ระบุขนาดชิ้นสูงสุดที่รับได้ ควรหั่นให้พอดีและสอบถามก่อนสั่ง
- กระดูกแข็งและเมล็ดแข็งอย่างเมล็ดมะม่วง ไม่ควรใส่ เพราะทำใบมีดบิ่น
- ของเหนียวจัดหรือแป้งเปียก เนื้อจะเกาะใบมีดเป็นก้อนแล้วหมุนตาม ไม่แตกตัว
- ของแห้งล้วนที่ต้องการผงละเอียดมาก เครื่องนี้ให้ผงหยาบถึงปานกลาง ถ้าต้องการผงละเอียดระดับเมชควรใช้เครื่องบดผงโดยเฉพาะ


เจ็ดเรื่องที่ต้องเช็กก่อนโอนเงิน
- ไฟหน้างาน 220 โวลต์หรือ 3 เฟส ถ้าเลือกรุ่น 80 หรือ 100 ลิตรต้องเช็กให้จบก่อน
- ทางเข้าและพื้นที่วาง เครื่องสูง 74 ถึง 118 เซนติเมตร กว้างสุด 75 เซนติเมตร ต้องผ่านประตูและมีที่ว่างรอบตัวสำหรับเอียงถังเท
- ความสูงของถังรอง วัดระยะจากพื้นถึงปากถังตอนเอียง เพื่อเลือกภาชนะรองให้พอดี
- ปริมาณต่อรอบจริง คิดที่สองในสามของความจุถัง อย่าคิดที่ตัวเลขเต็ม
- น้ำหนักและการขนส่ง ตัวเครื่อง 27.5 ถึง 59 กิโลกรัม ต้องมีคนช่วยยกลงจากรถและมีทางเข็น
- การรับประกันและอะไหล่ ถามให้ชัดเรื่องใบมีด ซีลกันรั่ว และมอเตอร์ ว่ารับประกันกี่เดือนและสั่งอะไหล่ได้หรือไม่
- งานที่จะใช้จริง บอกผู้ขายไปตรง ๆ ว่าจะปั่นอะไร ปริมาณเท่าไร เพื่อให้แนะนำรุ่นได้ถูก ดีกว่าซื้อตามตัวเลขลิตรอย่างเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ใส่น้ำปั่นพร้อมกันได้ไหม ได้ และช่วยให้เนื้อไหลลื่นขึ้นมาก โดยเฉพาะผลไม้เนื้อแน่น แต่ต้องนับปริมาณน้ำรวมในสองในสามของถังด้วย
ปั่นแล้วเนื้อร้อนไหม ถ้าปั่นนานเกินจำเป็นเนื้อจะอุ่นขึ้นจากแรงเสียดทาน สำหรับผลไม้ที่กลัวสีเปลี่ยน ให้ปั่นเป็นช่วงสั้น ๆ แล้วหยุดดู แทนการปั่นยาวรวดเดียว
ล้างยากไหม ถังเป็นสแตนเลสผิวเรียบ ล้างด้วยน้ำและน้ำยาล้างจานได้ทันทีหลังใช้ ปัญหาเดียวคือถ้าปล่อยให้เนื้อแห้งติดใบมีดจะขูดออกยาก
เสียงดังไหม ดังพอสมควรตอนปั่นของแข็ง เป็นเสียงมอเตอร์รอบสูงบวกเสียงวัตถุดิบชนผนังถัง ควรวางในพื้นที่ครัวหรือโรงงาน ไม่ใช่หน้าร้านที่นั่งคุยกับลูกค้า

สรุป
ถ้าจะซื้อเครื่องปั่นบดผัก-ผลไม้เชิงพาณิชย์ให้เริ่มจากสองคำถามคือปั่นครั้งละกี่กิโล และหน้างานมีไฟอะไร สองข้อนี้ตัดตัวเลือกให้เหลือรุ่นเดียวได้เกือบทุกครั้ง ที่เหลือคือเรื่องพื้นที่วาง ภาชนะรอง และการดูแลรักษา ซึ่งเตรียมล่วงหน้าได้ไม่ยาก
ดูสเปกครบทุกรุ่นและสอบถามรายละเอียดได้ที่ หน้าสินค้าเครื่องปั่นบดผัก-ผลไม้เชิงพาณิชย์

