งานแบ่งผงใส่ซองเล็กหรือขวดเล็กดูเหมือนง่าย จนกระทั่งต้องทำวันละหลายร้อยชิ้นและทุกชิ้นต้องหนักเท่ากัน ตักด้วยช้อนแล้วชั่งทีละชิ้นทำได้ แต่ช้า และพอผงเหลือแค่ครึ่งกรัม ตาชั่งกับมือคนจะเริ่มไม่นิ่ง บทความนี้อธิบายว่าเครื่องบรรจุผงแบบเกลียววัดปริมาณทำงานอย่างไร ทำไมรุ่นตั้งโต๊ะที่ใช้มอเตอร์เซอร์โวถึงบรรจุระดับ 0.1 กรัมได้ และก่อนสั่งควรเช็กอะไรบ้าง

เครื่องบรรจุผงแบบเกลียวทำงานอย่างไร
หัวใจของเครื่องคือเกลียวตัวหนึ่งที่เรียกว่า auger อยู่ในกระบอกใต้กรวยรับผง เมื่อเกลียวหมุน ร่องเกลียวจะพาผงจากกรวยลงมาที่หัวบรรจุด้านล่าง ปริมาณผงต่อหนึ่งรอบของเกลียวค่อนข้างคงที่ เพราะขึ้นกับขนาดร่องเกลียวและความหนาแน่นของผง ดังนั้นถ้าอยากได้ผง 2 กรัม ก็แค่หาว่าต้องหมุนกี่รอบ แล้วให้เครื่องหมุนเท่านั้นทุกครั้ง
สิ่งที่ทำให้แต่ละครั้งเท่ากันจริงคือตัวที่หมุนเกลียว รุ่นที่ใช้มอเตอร์ธรรมดาจะคุมได้แค่เวลาหมุน ส่วนรุ่นที่ใช้มอเตอร์เซอร์โวคุมได้ถึงมุมหมุนและจำนวนรอบเป็นหน่วยย่อย จึงตั้งปริมาณละเอียดถึงระดับ 0.1 กรัมได้ และทำซ้ำได้นิ่งกว่า


รู้จักเครื่องบรรจุผงตั้งโต๊ะ ZS-FM100H
เป็นเครื่องบรรจุผงกึ่งอัตโนมัติขนาดตั้งโต๊ะ ใช้มอเตอร์เซอร์โวขับเกลียววัดปริมาณ ออกแบบมาสำหรับผงปริมาณน้อย 0.1 ถึง 10 กรัม ควบคุมผ่านจอสัมผัส กรวยและกระบอกเป็นแบบใส ถอดล้างได้ น้ำหนัก 30 กิโลกรัม ใช้ไฟบ้าน 220 โวลต์
- ช่วงปริมาณบรรจุ 0.1 ถึง 1 กรัม หรือ 1 ถึง 10 กรัม เกลียวเป็นคนละชุด สั่งทำตามปริมาณได้
- ความเร็วประมาณ 10 ถึง 25 ครั้งต่อนาที
- ความแม่นยำ ±3 ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ กับผงที่แห้งและไหลตัวดี
- ขนาดเครื่อง 500 x 420 x 950 มิลลิเมตร


ทำไม “ปริมาณน้อย” ถึงเป็นงานเฉพาะทาง
เครื่องบรรจุผงทั่วไปที่บรรจุ 50 ถึง 500 กรัม ใช้เกลียวใหญ่ ถ้าเอามาบรรจุ 0.5 กรัม เกลียวหมุนแค่เศษของรอบ ความคลาดเคลื่อนจะกลายเป็นสัดส่วนใหญ่ของน้ำหนักทั้งหมด เครื่องสำหรับปริมาณน้อยจึงใช้เกลียวเล็กและมอเตอร์ที่คุมมุมหมุนได้ละเอียด นี่คือเหตุผลที่โรงงานแยกช่วง 0.1 ถึง 1 กรัม กับ 1 ถึง 10 กรัม เป็นเกลียวคนละชุด และต้องแจ้งปริมาณที่ต้องการตั้งแต่ตอนสั่ง
อ่านตัวเลขความแม่นยำให้ถูก
±3 ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ หมายถึงบรรจุ 5 กรัม อาจได้ 4.75 ถึง 5.25 กรัม ฟังดูเยอะสำหรับบางงาน แต่ต้องเข้าใจว่าเครื่องแบบเกลียววัดปริมาตร ไม่ได้ชั่งน้ำหนัก น้ำหนักที่ออกมาจึงขึ้นกับความหนาแน่นของผงตอนนั้น ปัจจัยที่ทำให้เพี้ยนมีสามอย่างหลัก
- ระดับผงในกรวย ผงเต็มกรวยกดทับเกลียวมากกว่าผงเหลือก้นกรวย น้ำหนักต่อรอบจึงต่างกัน วิธีแก้คือเติมผงให้ระดับใกล้เคียงกันตลอด
- ความชื้น ผงชื้นจับตัวเป็นก้อน ไหลไม่สม่ำเสมอ และเกาะร่องเกลียว
- ชนิดผง ผงละเอียดที่ฟุ้งง่ายอย่างแป้งบางชนิดจะไหลต่างจากผงเม็ดอย่างน้ำตาลทราย ต้องปรับความเร็วเกลียวให้เหมาะ
ถ้างานต้องการน้ำหนักเป๊ะกว่านั้น เช่น ยาที่มีเกณฑ์กำกับ ควรใช้เครื่องบรรจุแล้วชั่งตรวจทุกชิ้น หรือเลือกระบบที่มีตาชั่งป้อนกลับ ซึ่งเป็นเครื่องคนละระดับราคา

จอสัมผัสช่วยอะไร
รุ่นนี้ควบคุมด้วย PLC ผ่านจอสัมผัส ตั้งจำนวนรอบเกลียวต่อครั้ง ตั้งความเร็ว ตั้งเวลาหน่วงก่อนเริ่มหมุน และที่มีประโยชน์มากคือบันทึกสูตรได้หลายชุด ร้านที่มีสินค้าหลายตัวจะเรียกค่าของแต่ละสินค้าได้ทันทีโดยไม่ต้องปรับเทียบใหม่ทุกครั้ง มีตัวนับจำนวนครั้งที่บรรจุไว้ตรวจยอดผลิตด้วย
กรวยใสสำคัญกว่าที่คิด
เครื่องรุ่นถูกหลายตัวใช้กรวยสแตนเลสทึบ ซึ่งมองไม่เห็นว่าผงเหลือเท่าไร รุ่นนี้กรวยและกระบอกเป็นแบบใส เห็นระดับผงและการทำงานของเกลียวตลอดเวลา รู้ทันทีเมื่อผงใกล้หมดหรือเริ่มเกิดโพรงในกรวย และเมื่อจบงานถอดกรวย กระบอก หัวบรรจุ และเกลียวออกล้างได้เป็นชิ้น ๆ เปลี่ยนชนิดผงได้โดยไม่ปนเปื้อน


ผงแบบไหนบรรจุได้ แบบไหนควรระวัง
- บรรจุได้ดี ผงแห้งที่ไหลตัวได้ เช่น แป้ง นมผง กาแฟบด ผงชา โกโก้ น้ำตาล เกลือ เครื่องปรุงผง โปรตีนผง ผงยาสมุนไพร ผงสำหรับบรรจุแคปซูล ผงเคมีแห้ง ผงสี
- ควรทดสอบก่อน ผงละเอียดพิเศษที่ฟุ้งง่าย ผงที่จับตัวเป็นก้อน ผงมันหรือมีน้ำมัน ผงดูดความชื้นสูง
- ไม่เหมาะ ผงเปียก ผงเหนียว ของเหลว เม็ดขนาดใหญ่ และวัสดุที่กัดกร่อนสแตนเลส


หกเรื่องที่ควรเช็กก่อนสั่ง
- ปริมาณต่อชิ้นที่ต้องการจริง เพราะกำหนดว่าจะได้เกลียวชุด 0.1 ถึง 1 กรัม หรือ 1 ถึง 10 กรัม ถ้าทำทั้งสองช่วงต้องมีเกลียวสองชุด
- ชนิดผง ส่งตัวอย่างหรือแจ้งชื่อผงให้ผู้ขายทราบ ผงฟุ้งหรือผงจับก้อนอาจต้องปรับสเปกเกลียว
- ภาชนะที่จะบรรจุ ปากขวดหรือปากซองต้องกว้างพอสำหรับหัวบรรจุ ถ้าปากแคบมากต้องมีกรวยเสริม
- จำนวนชิ้นต่อวัน ที่ 10 ถึง 25 ครั้งต่อนาที เครื่องกึ่งอัตโนมัติหนึ่งตัวกับคนหนึ่งคนทำได้ราว 500 ถึง 1,000 ชิ้นต่อชั่วโมง ถ้าเกินกว่านั้นมากควรมองระบบอัตโนมัติที่มีสายพาน
- พื้นที่และไฟ เครื่องหนัก 30 กิโลกรัม สูงเกือบเมตร ต้องมีโต๊ะแข็งแรงและเต้ารับที่มีสายดิน
- ของที่มากับเครื่อง ถามให้ชัดว่าแถมเกลียวกี่ชุด ขนาดลังเท่าไร และเงื่อนไขการรับประกันเป็นอย่างไร เพราะข้อมูลเหล่านี้โรงงานไม่ได้ระบุไว้ในสเปก

สรุป
ถ้างานของคุณคือแบ่งผงปริมาณน้อยระดับกรัมให้เท่ากันจำนวนมาก เครื่องบรรจุผงแบบเกลียวที่ใช้มอเตอร์เซอร์โวเป็นทางเลือกที่คุ้มกว่าการนั่งตักและชั่ง แต่ต้องยอมรับว่าเครื่องวัดปริมาตร ไม่ได้ชั่งน้ำหนัก จึงต้องคุมผงให้แห้ง คุมระดับผงในกรวย และสุ่มชั่งตรวจเป็นระยะ ดูรายละเอียดสินค้าและสอบถามได้ที่ เครื่องบรรจุผงกึ่งอัตโนมัติ ตั้งโต๊ะ ZS-FM100H หรือ LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2

